Leksykon lektur i wierszy - szkoła podstawowa - klasy 4-6

Lektury obowiązkowe 190 Adam Mickiewicz gęsi lub łabędzi – te zostały opisane na zasadzie bezpośredniej obserwacji. Kiedy powieje wiatr, zmieniają się: wyglądają jak tabun dzikich koni, a chwilę później jak żeglujący po błę- kicie okręt. Po takim opisie można sądzić, że jest to uważny obserwator, wrażliwy na pięk- no przyrody i obdarzony dużą wyobraźnią. W tym fragmencie III Księgi Pana Tadeusza Adam Mickiewicz stworzył poetycki obraz obłoków . Za pomocą różnorodnych środków stylistycznych opisał zmieniające się chmu- ry, uzyskując efekt plastyczności i dynamizmu. To zapis zachwytu rodzimą przyrodą, opis zawiera liczne cechy elementów polskiego krajobrazu. Fragment Opis chmur liczy 20 wersów trzynastosylabowych, jest bardzo rytmiczny. Ry‑ my mają układ parzysty , np. widoków – obłoków , jesienna – brzemienna . CHMURA EPITETY PORÓWNANIA UOSOBIENIA / CZASOWNIKI OPISUJĄCE, CO ROBIĄ jesienna leniwa jak żółw pełznie / spuszcza smugi z gradem krągła, ciemnobłękitna jak balon leci, świeci codzienne chmury białe jak stada dzikich gęsi lub łabędzi, jak tabun rumaków rozpuszczają grzywy, wysuwają nóg rzędy / rosną, ściskają się, grubieją Poecie nawet mucha się przyda W tym fragmencie Pana Tadeusza Mickiewicz opowiada oWojskim polującym na muchy . Starzec nie interesował się rozmową myśliwych, zajęty był własnym polowaniem, chodził od izby do izby, od czasu do czasu się zatrzymywał, jakby o czymś myślał, i zabijał muchę na ścianie. Na Litwie much było mnóstwo. Według Wojskiego wyróżniał się wśród nich gatunek zwa- ny przezeń muchami szlacheckimi. Były one podobne do pozostałych, ale tęższe i silniej- sze, głośniej brzęczały w locie, potrafiły przerwać pajęczynę, a nawet pokonać pająka. To od nich pochodziły inne rodzaje much i jeśli uda się je wytępić, wyginą wszystkie. Wprawdzie ani pleban, ani ochmistrzyni nie zgadzali się z tym poglądem, ale Wojski miał swoje zdanie. Właśnie przeleciała obok niego taka mucha. Dwa razy machnął packą, lecz chybił. Uderzył trzeci raz i znów bezskutecznie. Oszołomiona mucha poleciała w kierunku wyjścia, gdzie stały dwie osoby. Owad przeleciał między twarzami rozmawiających. Za nim Wojski ude- rzył packą. Obie głowy gwałtownie odskoczyły, uderzając o framugę drzwi. Fragmentowi nadano tytuł Poecie nawet mucha się przyda ze względu na jego treść . Nawet tak pospolity i nielubiany owad może stać się tematem utworu literackiego . Adam Mickiewicz o polowaniu na muchy opowiedział wierszem sylabicznym, trzynastozgłosko- wym. Zastosowane rymy żeńskie mają układ parzysty . To wierszowane opowiadanie ma trójdzielną kompozycję : rozpoczęcie polowania na muchy, opis poglądów Wojskiego, „pojedynek” z muchą. Sporo w tym fragmencie humoru . Przede wszystkim wynika on z kontrastowego zesta- wienia podniosłego nieco stylu narracji, tworzonego m.in . przez zastosowane słownictwo: lica , prawica , dwakroć z błahym zdarzeniem, jakim jest polowanie na muchy. Zabawne jest zakończenie polowania, kiedy w gruncie rzeczy najbardziej ucierpieli rozmawiający przy drzwiach, mucha zaś umknęła prześladowcy. Uśmiech budzi teoria Wojskiego o rodzajach Pewniak na teście Pewniak na teście