Opracowania lektur - motywy - szkoła podstawowa, klasy 7-8

Syzyfowe prace  Stefana Żeromskiego 15 NOTATKI Prawdopodobnie to właśnie spowodowało, że autorytetami dla chłopca stali się nauczyciele , całkowicie podporządkowani rosyjskiemu inspektorowi. Młody Borowicz jest uczniem przeciętnym, łobuzuje razem z kolegami, uczy się od nich drobnych uczniowskich oszustw, powoli zdobywa pewność siebie i próbu‑ je znaleźć swoje miejsce w szkolnej społeczności. Podczas wakacji w rodzinnych Gawronkach woli włóczyć się po polach i lesie niż pomagać ojcu w gospodarstwie. Strzelec Noga, towarzysz polowań, opowiedział mu historię o powstańcu, który został zasiekany na śmierć nahajkami (skórzanymi biczami). Na chłopcu ta patrio‑ tyczna i wzruszająca opowieść nie zrobiła wówczas żadnego wrażenia. Po powro‑ cie do szkoły  rusyfikacja nasila się . Marcin pod wpływem Zabielskiego zostaje członkiem koła rusofilskiego. Imponują mu względy inspektora, czuje się ważny, jest wyróżniany przez nauczycieli, co zaspakaja jego potrzebę akceptacji. Staje się uległy wobec Rosjanina i  daje się zmanipulować . W okresie dorastania wyraźnie brakuje mu męskiego wzorca . Jednak z powodu zażyłości z Zabielskim nie jest szczególnie lubiany przez kolegów. Jego klasowy wizerunek ociepliło jednak wsta‑ wiennictwo za Andrzejem Radkiem, kiedy ten był zagrożony wydaleniem ze szkoły za bójkę, do której sprowokowały go szyderstwa kolegów. Pierwsze wątpliwości co do słuszności swojego postępowania zaczynają poja‑ wiać się po lekcji historii , kiedy uczeń o przezwisku „Figa” sprzeciwia się ośmie ­ szaniu przez rosyjskiego nauczyciela historii Polski i szkalowaniu Kościoła kato ­ lickiego . Wpłynęło na to wymowne spojrzenie, którym obdarzył go skazany za swą odwagę na chłostę „Figa”. Zaczyna czuć się zagubiony i zdezorientowany w rzeczy‑ wistości historyczno‑politycznej. Przełom w dojrzewaniu poczucia narodowej toż‑ samości przynosi pamiętna lekcja polskiego , podczas której nowy kolega Bernard Zygier (wydalany za nieprawomyślność z kolejnych warszawskich szkół) wyrecy­ tował zakazany wiersz – Redutę Ordona . Marcin – którego dotychczas pochłaniały studia nad literaturą rosyjską – początkowo słuchał niechętnie, czuł wewnętrzną złość i sprzeciw, a potem zdał sobie sprawę z tego, czym jest śmierć za wolność ojczyzny (skojarzył to zapewne z obrazem zasiekanego nahajami przez kozaków polskiego powstańca). To sprawia, że zaczyna czuć się Polakiem . Coraz częściej wraz z kolegami bierze udział w organizowanych przez Zygiera spotkaniach „na górce” (na poddaszu) u rodziców kolegi Gontali, dzięki którym poznaje literaturę narodową. Kształtuje się jego system wartości moralnych oraz światopogląd – sta‑ je się młodym mężczyzną świadomym swojej przynależności narodowej . Częścią dorastania Marcina Borowicza jest także jego wielkie, niespełnione uczcie do Anny Stogowskiej „Biruty” , które przeżył pod koniec gimnazjum. Swoją pierwszą miłość spotkał w parku, gdzie oboje uczyli się do matury. Nie miał odwagi odezwać się do dziewczyny. Wielbił ją z daleka, a swoją miłość do niej wyznawał spojrzeniem. Doznawał jednocześnie radości, bólu i tęsknoty, ponieważ ona odwza‑ jemniła uczucia w swoim spojrzeniu. Niestety miłość ta nie została spełniona – Anna musiała wraz z ojcem wyjechać do Rosji (była patriotką – o czym świadczy fragment wiersza wpisanego przez nią do pamiętnika koleżanki – i zapewne nie Rusyfikacja – działania rządu rosyjskiego na terenach zaboru rosyjskiego mające na celu wpojenie języka, religii i kultury rosyjskiej, wynarodowienie ludności polskiej.