Repetytorium maturzysty - biologia

METODYKA BADAŃ BIOLOGICZNYCH Obserwacja a doświadczenie Ro z umowan i e w b i o l og i i Biologia (z gr. bios = życie, logos = słowo, nauka) opiera się na logicznym rozumowaniu. Wyróżnia się dwa podstawowe sposoby takiego rozumowania: • rozumowanie dedukcyjne – na podstawie prawdy ogólnej formułuje się szczegółowe twierdzenia (od ogółu do szczegółu) • rozumowanie indukcyjne – na podstawie szczegółowych danych tworzy się uogólnienia i teorie (od szczegółu do ogółu) Me t od y b a d ań b i o l og i c z ny ch Obserwacja stanowi podstawę badań naukowych. Badacz obserwuje otaczającą rzeczy- wistość i notuje wyniki obserwacji, nie wpływając na obserwowane zjawiska i procesy. Wy- różnia się: • obserwację bezpośrednią, wykonywaną gołym, nieuzbrojonym okiem • obserwację pośrednią, wykonywaną przy pomocy lunety, lornetki, lupy, mikroskopu itp. Doświadczenie (eksperyment) zwykle prowadzone jest w laboratorium. Polega na bada- niu obiektów lub zjawisk w zmienionych warunkach, stworzonych celowo na potrzeby ekspe- rymentu. Każdy eksperyment powinien być kilkakrotnie powtórzony. Przy przeprowadzaniu doświadczeń prowadzi się dwie próby : kontrolną w niezmienionych warunkach oraz do- świadczalną w innych, specjalnie dobranych dla eksperymentu warunkach. W warunkach, w których przeprowadzany jest eksperyment można wyróżnić: zmienną niezależną – ozna- czany na osi X czynnik, którego wartość podlega zmianie (np. wilgotność, temperatura) oraz Pewniak na teście