Repetytorium maturzysty - geografia

LITOSFERA 114 Litosfera to górna warstwa Ziemi obejmująca skorupę ziemską i górną część płaszcza ze- wnętrznego. Sięga do głębokości około 100 km. Zbudowana jest z następujących pierwiastków: Skład chemiczny litosfery tlen 46,5% wszystkich składników sód 2,8% krzem 27,6% potas 2,5% glin 8% magnez 2% żelazo 5,1% inne pierwiastki 2% wapń 3,5% Z A D AN I E Oblicz temperaturę panującą w kopalni na głębokości 540 m, wiedząc, że: – średnia roczna temperatura powietrza nad kopalnią wynosi 10°C – warstwa gruntu, poniżej której zaczyna się wzrost temperatury, to 30 m – stopień geotermiczny wynosi 30 m/1°C ROZWIĄZANIE: • wiemy, że temperatura wzrasta od głębokości 30 m – obliczamy różnicę głębokości między 30 m a 540 m 540 m – 30 m = 510 m • wzrost temperatury 1°C na 30 m, chcemy wiedzieć, o ile stopni podniesie się temperatura na prze- strzeni 510 metrów; układamy proporcję 1°C – 30 m x – 510 m • obliczamy z proporcji różnicę temperatur 30 m · x = 1°C · 510 m (jednostki: „m” się skraca) 30 x = 510°C x = 17°C • na głębokości 30 m temperatura wynosi 10 o C, wzrosła o 17°C – obliczamy temperaturę panującą na głębokości 540 m 10°C + 17°C = 27°C ODPOWIEDŹ: W kopalni panuje temperatura 27°C. METODY BADAŃ GEOLOGICZNYCH Odtwarzaniem dziejów Ziemi zajmuje się geologia historyczna. Bada ona procesy two- rzenia się Ziemi jako planety, rozwój litosfery oraz życia na Ziemi. Stratygrafia jest działem geologii obejmującym ustalanie kolejności ułożenia warstw skalnych oraz określanie ich wieku. Podstawową metodą stosowaną w stratygrafii jest metoda paleontologiczna (skamie- niałości przewodnich). Dzięki tym badaniom można było odtworzyć kolejność er, okresów i epok geologicznych. Kolejność ta przedstawiana jest w postaci tabel stratygraficznych. Stratygrafia zajmuje się określaniem wieku bezwzględnego i względnego skały. Wiek bezwzględny skały – wskazanie wieku skały w latach. wzrost temperatury 30m/1˚C 0 m 30 m 540 m