Repetytorium maturzysty - język polski

ANTYK 16 czerwonofigurowa waza grecka Koloseum  SPOSOBY ODWOŁAŃ DO ANTYKU W LITERATURZE PÓŹNIEJSZYCH EPOK – do mitu – do postaci mitycznej – do autorów antycznych – do gatunków literackich powstałych w antyku – do dzieł sztuki – do antycznej myśli filozoficznej mit – narracyjna opowieść, pierwotnie przekazywana ustnie, która wyjaśniała niezrozumiałe, tajem- nicze zjawiska. Tłumaczyła strukturę świata, pochodzenie i naturę człowieka, jego relacje ze światem bóstw. mitologia – zbiór mitów danej społeczności. Już od antyku odczytywano je na różne sposoby: symboliczno-filozoficzny, metaforyczny (odnoszący się do natury i historii). Nawet wtedy, gdy przestały pełnić funkcję religijną, pozostały źródłem inspiracji literackiej, artystycznej i filozoficznej. archetyp – pierwowzór, czyli pradawne wyobrażenie wzorów ludzkich postaw i zachowań, tkwiących w świadomości zbiorowej każdej społeczności. Pojęcie to wprowadził szwajcarski psycholog C. G. Jung. Przykłady archetypów mitologicznych: miłość silniejsza od śmierci (Orfeusz), matczyna miłość (De- meter), bunt dla dobra ludzkości (Prometeusz), bezowocny wysiłek (Syzyf), skrajny egocentryzm (Narcyz). topos – stały motyw, obraz powtarzający się w literaturze na przestrzeni wieków. Zbiór toposów określamy mianem topiki (łac. loci communes – miejsca wspólne), np. topos genezyjski, topos Arkadii. sacrum i profanum – pojęcia odnoszace się do dwóch sfer doświadczenia człowieka. Sacrum dotyczy świętości, przestrzeni świętej związanej z bogami, natomiast profanum nazywa doświadczenia co- dzienne: zwykłe, ludzkie. politeizm – wielobóstwo, czyli wiara w wielu bogów. monoteizm – wiara w jednego boga. Do religii monoteistycznych należą: judaizm, chrześcijaństwo i islam. Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście