Repetytorium maturzysty - język polski

17 MITOLOGIA MITOLOGIA  ARCHETYPY Antygona – symbol miłości siostrzanej, archetyp kobiety broniącej swoich przekonań Dedal – archetyp człowieka doświadczonego, rozważnego; uosabia tęsknotę za Ojczyzną Demeter – czułość i miłość matki Herakles – męstwo, siła Ikar – idealista, marzyciel dążący do wzniosłych celów Kasandra – zwiastunka katastrofy, nieszczęścia Orfeusz – archetyp poety, muzyka i śpiewaka, który w imię miłości gotów jest do naj- większych poświęceń Pigmalion – artysta, którego sztuka ma moc kreacyjną, gdyż jej źródłem jest miłość Prometeusz – samotny buntownik i altruista, poświęcający się dla ludzi, których kocha Narcyz – archetyp miłości własnej Niobe – archetyp matki cierpiącej po stracie dzieci Syzyf – archetyp niekończącego się, absurdalnego wysiłku  PODZIAŁ MITÓW – teogoniczne – o powstaniu i naturze bogów. Każdy mit dotyczący jakiegoś boga infor- muje o okolicznościach narodzin, określa, jaki obszar zjawisk mu podlega, jakie ma upodobania, symbole, atrybuty, umiejętności itd.; – kosmogoniczne – o powstaniu świata i jego początkach. W mitologii greckiej powsta- waniu świata towarzyszy teogonia, czyli narodziny bóstw; – antropogeniczne – dotyczą powstania człowieka. Przykładem jest mit o Prometeuszu, który ulepił człowieka z gliny i łez; – genealogiczne – traktują o historii pokoleń ludzkich, o bohaterach będących przodka- mi rodów panujących i mieszkańców miast, np. dzieje rodu Labdakidów, dzieje boha- terów trojańskich: Achillesa, Agamemnona i innych.  FUNKCJE MITÓW – funkcja poznawcza, mająca na celu wyjaśnienie niezrozumiałych zjawisk przyrody, np. mit o Demeter i Persefonie tłumaczył następstwo pór roku, mit o Hefajstosie i jego kuźni wyjaśniał zjawisko wulkanizmu; – funkcja światopoglądowa, określająca postawę i zakres wierzeń religijnych starożyt- nych. Funkcję tę pełniły mity o powstaniu świata, hierarchii wśród bogów i podziale zadań między nimi, – funkcja sakralna, dotycząca kultów poszczególnych bóstw, obrzędów religijnych, ofiar, uroczystości ku ich czci, – funkcja kulturotwórcza, inspirująca rozwój epiki i dramatu w starożytności, dostar- czająca tematów rze m. Pewniak na teście