Repetytorium - liceum/technikum - język polski

Podział Antyku grecko‑rzymskiego okres archaiczny (VIII–VI w. p.n.e.) Wówczas tworzyli: Homer, Tyrteusz (autor elegii patriotycznych; od jego imie- nia wywodzi się nazwa liryki tyrtejskiej , czyli poezji, która skłania do walki o ojczyznę), Ezop (twórca bajek zwierzęcych), Anakreont (poeta, który układał pieśni będące pochwałą uczt i zabaw; takie utwory – pisane później np. przez Jana Kochanowskiego – nazywa się od imienia Greka  anakreontykami ), Safo- na (najwybitniejsza poetka świata antycznego). okres klasyczny (V–IV w. p.n.e.) Czas największego rozwoju Aten i całej demokratycznej Grecji – V w. p.n.e. nazywamy „złotym wiekiem” . Czas, w którym tworzyli trzej wielcy greccy tra- gicy: Ajschylos, Sofokles (autor Antygony i  Króla Edypa ) i  Eurypides . Ustrój demokratyczny, w którym można się spierać, przekonywać do swoich racji, wpłynął na rozwój retoryki, nie obowiązywała cenzura, więc artyści tworzyli swobodnie. Działał wówczas słynny retor – Demostenes . Rozwijała się sztuka (wtedy tworzył rzeźbiarz Poliklet ). Rozkwit przeżywała architektura – powstał Akropol i Partenon. Działały sławne szkoły filozoficzne, m.in. nauczali Arysto- teles i Platon. okres hellenistyczny (III–I w. p.n.e.) Tworzył wówczas między innymi Teokryt (autor sielanek, bukolik, tzn. utwo- rów opisujących szczęśliwe życie pasterzy w Arkadii). okres rzymski (I w p.n.e.) Tworzyli wtedy najwybitniejsi rzymscy poeci: Horacy (autor pieśni i ód, także wierszowanego traktatu o poezji List do Pizonów ), Owidiusz (autor poema- tu epickiego Metamorfozy ), Wergiliusz (autor eposu pt. Eneida , czyli dalszego ciągu historii o wojnie trojańskiej; utwór ten opowiada o losach Eneasza, który opuszcza Troję po jej upadku i zakłada państwo na Półwyspie Apenińskim). Niektórzy historycy dzielą też Antyk na dwie części: Antyk mityczny (zdominowany przez Greków) oraz Antyk chrześcijański (zdominowa- ny przez Rzymian). Filozofia Filozofia – (z gr. umiłowanie mądrości) usystematyzowane, krytyczne rozważania nad ideami i problemami, zmierzające do zrozumienia sposobu ich funkcjonowania, a także całościowego funkcjonowania świata. Filozofia jako nauka narodziła się w starożytnej Grecji na przełomie VI i V wieku p.n.e. Wyróżniamy w niej wiele dziedzin, z których najważniejsze są: • etyka – dotycząca właściwego sposobu postępowania, • epistemologia – dotycząca sposobu, w jaki poznajemy rzeczywistość, • metafizyka (ontologia) – dotycząca ogólnej teorii bytu, czyli tego, co istnieje. W Antyku nie funkcjonowało rozróżnienie między filozofią i nauką , wielu filozofów zaj- mowało się także dziedzinami, które dziś uważamy za naukę (matematyką, fizyką, biologią itp.), z kolei wiele dziedzin współczesnej nauki wyodrębniło się po upływie lat z filozofii (np. psychologia). Relacja filozofii z r dnoznaczna ; często bywa sprzecz- Pewniak na teście Filozofia 43