Repetytorium - szkoła podstawowa. Chemia

Tlenek krzemu(IV). Szkło krzem pod względem rozpowszechnienia w skorupie ziemskiej zajmuje drugie miej- sce i występuje w postaci związków chemicznych, głównie jako tlenek krzemu(IV) – SiO 2 . Właściwości i zastosowanie tlenku krzemu(IV)  Tlenek krzemu(IV), czyli krzemionka, występuje w przyrodzie w różnych odmianach; w postaci krystalicznej zwany jest kwarcem; bezbarwne kryształy kwarcu to kryształy górskie, fioletowe to ametysty, żółte nazywamy cytrynami; znane są także odmiany szare – chalcedon, czerwone – jaspis i inne; są one stosowane w jubilerstwie,  pokruszony kwarc tworzy piasek,  kwarc wykorzystywany jest do produkcji soczewek i pryzmatów, w elektronice między innymi do produkcji komputerów,  krzemionka jest odporna na działanie czynników chemicznych z wyjątkiem kwasu flu- orowodorowego. Szkło Głównymi surowcami do produkcji szkła są:  piasek kwarcowy (tlenek krzemu(IV)) – SiO 2 ,  soda (węglan sodu) – Na 2 CO 3 ,  wapień (węglan wapnia) – CaCO 3 . szkło jest substancją bezpostaciową, czyli nie ma uporządkowanej struktury wewnętrz- nej, a w związku z tym zmienia się np. jego temperatura topnienia. Właściwości szkła można zmienić, wprowadzając różne dodatki, np. dodając tlenki kobaltu, spowodujemy zmianę barwy szkła na kolor fioletowo-niebieski, dodatek koloidalnego złota spowoduje, że szkło przyjmie kolor rubinowy. Wzrost odporności na zmiany temperatury, wzrost odporności mechanicznej osią- gniemy, dodając glin i bor. Szkło jest odporne na działanie kwasów. Jedyną reakcję z kwa- sem – kwasem fluorowodorowym – wykorzystuje się do trawienia napisów na szkle. Pro- ces ten można zilustrować poniższym równaniem reakcji: SiO 2 + 4 HF → SiF 4 + 2 H 2 O  Barwione szkło jest często wykorzystywane do produkcji butelek i szklanych pojemników tLeneK KrZeMU(iV). SZKŁo 161