Repetytorium - szkoła podstawowa. Język polski, kl. 7-8

Fraszki (wybór) Fraszka Krótki, wierszowany utwór, najczęściej żartobliwy, oparty na dowcipnym po‑ myśle; często zakończony puentą. J. Kochanowski Na lipę , Na nabożną , Na zdrowie , Na dom w Czarnolesie J. Twardowski Nie łabędzi śpiew , Ratu- nek , Z bliska Puenta Główna, zaskakująca myśl utworu, często dowcipna, przewrotna, podkre‑ śla sens utworu, zamieszczana jest na końcu. J. Kochanowski Na lipę – stwierdzenie, że lipa jest cenniejsza niż złote jabłka. GEnEzA Fraszki Jana Kochanowskiego liczą ponad trzysta tekstów. Zebrane w trzech księgach, wydane zostały w Krakowie w 1584 r. i są owocem wieloletniej pracy autora. Tworząc je, Kochanowski nawiązał do tra‑ dycji starożytnej, głównie do twórczości autora licznych epigrama‑ tów – Marcjalisa. Nadał im nową nazwę: „fraszka”, która wywodzi się od włoskiego „frasca” – „gałązka, drobnostka”. Fraszki Kocha‑ nowskiego stanowią zbiór bardzo urozmaicony zarówno pod wzglę‑ dem formy, jak i treści. Są wśród nich utwory składające się tak z dwóch, jak i kilkudziesięciu wersów, fraszki żartobliwe oraz poważ‑ ne, wiersze ośmieszające ludzkie wady obok tekstów autobiograficz‑ nych, miłosnych, biesiadnych, towarzyskich, obyczajowych czy refleksyjnych. Większość fraszek napisana została wierszem ciągłym. Ważną rolę odgrywa w nich koncept, czyli cie- kawy pomysł, mający zaskoczyć czytelnika. Na lipę Podmiotem lirycznym jest tu uosobiona lipa (posiada ludzkie cechy – umie mówić), która, niczym gospodarz, zwraca się do prze‑ chodzącego człowieka (adresata utworu): Go- ściu, siądź pod mym liściem… – zaprasza prze‑ chodzącego do wypoczynku w swoim cieniu, obiecuje wytchnienie, mówi o swoich zale‑ tach: Š Š daje wytchnienie w cieniu nawet w naj‑ bardziej upalne dni, Š Š obiecuje chłodne wiatry, Š Š zapewnia piękne ptasie koncerty, Š Š daje miód, który jest ozdobą stołów, Š Š sprowadza ukojenie i słodkie sny. Zalety te zostały przedstawione za pomo‑ cą licznych epitetów, np. rozstrzelane cienie, chłodne wiatry, wonnego kwiatu, pracowite JanKochanowski Fraszki, Pieśni, Treny, Psalmy lektura opracowanie polecane przez nauczycieli i egzaminatorów Pewniak na teście 29 Fraszki (wybór)