Ściąga - szkoła podstawowa - klasy 4-6

42 Ściąga – szkoła podstawowa kl. 4–6 WIERSZE JAN BRZECHWA BIOGRAFIA Właściwie Jan Wiktor Lesman. ¯ył w latach 1900–1966. Urodził się w ¯merynce na Ukra - inie. Ukończył Wydział Prawa na Uniwersytecie Warszawskim. Swoje pierwsze wiersze publiko - wał w pismach humorystycznych (1920 r.). Ukazały się pod przybranym imieniem (pseudonimem) „Szer-Szeń”. Z zawodu był adwokatem, ale zajmował się przede wszystkim twórczością literacką. Najbardziej znane są jego wiersze dla dzieci. Pisał jednak i dla dorosłych – wydał powieść Gdy owoc dojrzewa , w której przedstawił koleje swego życia. Jest autorem wielu zabawnych wierszy dla dzieci, np. Kaczka dziwaczka , Samochwała , Na stra - ganie , Skarżypyta . Napisał także serię powieści, których głównym bohaterem jest niezwykły profe - sor – pan Ambroży Kleks: Akademia pana Kleksa , Podróże pana Kleksa , Tryumf pana Kleksa . C hrząszcz W tym żartobliwym wierszu wystąpiły nazwy dwóch istniejących miejscowości: Szczebrzeszyn i Pszczyna. Otóż w Szczebrzeszynie spotkały się: brzęczący w trzcinie chrząszcz i ciężko pracujący, ale leni - wy wół. Ten ostatni zapytał chrząszcza, po co brzęczy, i otrzymał odpowiedź, że to jest praca, na dodatek bardzo opłacalna, gdyż dzięki temu wszystkie łąki, pola i lasy należą do brzęczącego. Wołu spodobała się taka praca, więc postanowił też prowadzić takie życie: „Wrócił do dom i wesoło Zaczął brzęczeć pod stodołą Po wolemu, tęgim basem” . W tym momencie nadszedł gospodarz, Maciek. Nie spodobało mu się takie zachowanie i, mimo tłumaczeń, wysłał wołu w pole. Po całym dniu ciężkiej pracy wół pobiegł poszukać chrząszcza, by się na nim zemścić. Jednak nie udało mu się go znaleźć, „bo chrząszcz właśnie brzęczał w Pszczynie” . W utworze autor posłużył się uosobieniem wołu i chrząszcza – dał im umiejętność mówienia i odczuwania jak ludzie. Ponadto użył wyrazów dźwiękonaśladowczych, np. brzmi, brzęczy. Pojawiło się nagromadzenie spółgłosek tzw. szumiących, np.: „W Szczebrzeszynie chrząszcz brzmi w trzcinie” „ (…) chrząszcz właśnie brzęczał w Pszczynie” służących wzmocnieniu wrażeń słuchowych – ich brzmienie przypomina brzęczenie chrząszcza. Główną formą wypowiedzi w utworze jest dialog , czyli rozmowa, w której uczestniczą wół, chrząszcz i Maciek. Występują też fragmenty narracyjne, to znaczy takie, w których opowiada się o wydarzeniach. Wiersz składa się z  13 strof dwuwersowych i jednej czterowersowej. Każdy wers liczy po 8 sylab. Można więc powiedzieć, że utwór „Chrząszcz” jest wierszem sylabicznym . Zastosowane rymy są w większości dokładne i mają układ parzysty (sąsiadują ze sobą w kolejnych wersach), np. trzcinie – słynie – chrząszczu – gąszczu – praca – opłaca . Utwór jest pogodny i zabawny.