Ściąga - szkoła podstawowa - klasy 4-6

Ignacy Krasicki – Czapla, ryby i rak 63 mianowany arcybiskupem gnieźnieńskim. Także w swoich utworach literackich piętnował sarmacką ciemnotę, egoizm, pijaństwo. Najgroźniejszą bronią księcia biskupa był żart. Pisał żartobliwe poematy: Myszeida (gdzie pod postaciami walczących ze sobą kotów i myszy ukazał skłócone stronnictwa sejmowe), Monacho- machia czyli wojna mnichów , w której ośmieszył niegodne życie duchowieństwa, Satyry , w których napiętnował najgorsze skłonności szlachty. Najwięcej jednak talentu i mistrzostwa Krasickiego ujaw- niło się w Bajkach i przypowieściach . Krasicki, cieszący się przychylnością dworu pruskiego i powszechnym uznaniem, zmarł w  1801  roku w Berlinie. Słynie pod przydomkiem „Księcia poetów”, na który w pełni zasłużył ze względu na istotne treści, którymi wypełniał swoje utwory, jak i z uwagi na piękny, elegancki i swo- bodny styl poetycki. ZAPAMIĘTAJ! Bajka to zwięzły utwór poetycki o żartobliwym charakterze, który przekazuje jakieś ważne prawdy o życiu, ludziach czy świecie. Typowym dla bajki środkiem stylistycznym jest uosobienie, dlatego bohaterami bardzo często są zwierzęta, które mają ludzkie cechy – wady i zalety. Zwykle jest przyjęte, jakie zwierzę oznacza jaką cechę, dlatego odbiorcom łatwo zrozumieć bajkę – np. lis to spryt, osioł – głupota lub upór, lew – odwaga lub władza. W zakończeniu bajki zwykle występuje morał – złota myśl zawierająca wynikające z niej pouczenie. Bajka napisana jest łatwym do zrozumienia językiem i ma nieskomplikowaną akcję – w przystępny sposób wyraża mądrości życiowe. Wyróżniamy bajki: – narracyjne (epickie) – odmiana bajki, w której sytuacja jest szerzej przedstawiona, pojawia się narrator, a dłuższa fabuła upodabnia utwór do wierszowanego opowiadania, – epigramatyczne – cechuje je niewielki rozmiar i zwięźle ujęty morał. C zapla , ryby i rak PLAN WYDARZEŃ 1. Stara i niedołężna czapla. 2. Chytry pomysł czapli. 3. Poinformowanie ryb o planach osuszenia stawu. 4. Rozpacz ryb i prośba do czapli o pomoc. 5. Zjadanie ryb przez czaplę pod pozorem przenoszenia ich do innego stawu. 6. Nieumiarkowanie czapli – ochota na raki. 7. Zorientowanie się raka w sytuacji. 8. Uduszenie czapli przez raka. Stara i trochę już niedołężna czapla, nie mogąc już łowić ryb, postanowiła działać podstępem. Powiedziała rybom, że podsłuchała rybaków, którzy planowali spuszczenie wody ze stawu. Zapropo- nowała rybom pomoc. Obiecała je przenieść do sąsiedniego stawu. Kiedy się zgodziły, brała po jed- nej w dziób i zjadała w krzakach. Na koniec zachciało jej się raków. Jeden z nich, widząc, że czapla niesie go w krzaki, chwycił ją za szyję i udusił. W bajce przedstawiono bohaterów na zasadzie kontrastu: czapla charakter bezlitosna, bez skrupułów, chytra, sprytna, kłamliwa, podstępna, chciwa postępowanie bez problemu oszukała ryby i początkowo czerpała z tego korzyści Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście