Ściąga - szkoła podstawowa - klasy 4-6

84 ŚCIĄGA – szkoła podstawowa kl. 4–6 JAN TWARDOWSKI BIOGRAFIA Jan Twardowski urodził się w  1915  r. Przed wojną był współredaktorem pisma młodzieży szkolnej „Kuźnica Młodych”. Pierwszy tomik wierszy, Powrót Ander- sena , wydał w 1937 r. Brał udział w powstaniu warszawskim jako żołnierz Armii Krajowej. Studiował polonistykę. W 1945 r. wstąpił do seminarium duchownego. W 1948 r. przyjął święcenia kapłańskie. W 1959 r. ukazał się drugi tom poezji: Wiersze . Następny: Znaki ufności – w 1970. W 1981 – Który stwarzasz jagody , w 1990 – Sumienie ruszyło i nowe wier- sze . Zmarł w  2006 roku w Warszawie. B óg O Bogu autor napisał, że „ukrył się najdokładniej” . Zrobił to w tym celu, by nie przesłaniać świata, który stworzył: przyrody, ludzi, uczuć. Opisany przez poetę świat jest mały, zwykły, codzienny, zabiegany. Kontrastuje z postacią Boga, który jest wielki, potężny, doskonały. Ale ten Bóg: „Ukrył się najdokładniej/ by świat było widać”, „miłość której nie widać/ nie zasłania sobą” . Boga i miłości nie widać, bo Bóg jest miłością, kocha świat tworzony przez siebie. Utwór jest napisany językiem prostym, zrozumiałym. Autor posłużył się wieloma niewyszuka- nymi epitetami, np. piękną, złą, kuliste, zielone, długie, śmieszne . Podkreślają one charakterystyczne cechy wymienionych zjawisk. Ponieważ są proste, zwyczajne, a zatem zrozumiałe, bliskie każdemu, budują ciepły nastrój utworu. Wiersz liczy 15 wersów, odpowiadających logicznym częściom zdania. Dwa ostatnie, wydzielo- ne graficznie wersy są krótsze – przekazują one najistotniejszą myśl utworu – podobną do myśli przewodniej z Hymnu o miłości św. Pawła. K tóry stwarzasz jagody Utwór ma formę apostrofy (uroczystego zwrotu do adresata) skierowanej do Boga, który stwarza jagody, lato, cień, zawilec, czosnek, smutek roślin, wydrę, ślimaka, śnieg i serce. Podmiot lirycz- ny wychwala Boga, wymieniając wiele rzeczy, które stworzył, i jednocześnie prosi Go, aby poeci pisali wiersze „prostsze od wspaniałej poezji” . Najciekawsza jest metafora serce choćby na chwi- lę ; podmiot liryczny określa tak wszystkie dobre uczucia, jakie przejawiają się w zachowaniu ludzi, nawet jeśli są ulotne, nietrwałe i widać je tylko przez moment. Dzięki nim życie jest pełniejsze, można bowiem doświadczyć prawdziwej bliskości z drugim człowiekiem. Chodzi o to, by wiersze były wspaniałe nie tylko ze względu na zastosowanie różnych środków stylistycznych – rymów, strof itp., ale by były proste i  zrozumiałe dla czytających. Który stwarzasz jagody jest wierszem białym – bezrymowym. Liczy trzynaście wersów różnej długości. Jedenaście kolejnych wersów wylicza i opisuje to, co zostało przez Boga stworzone. Przed- ostatni wers zawiera tylko jeden wyraz: spraw , wyrażający prośbę. W utworze zastosowano epitety „lato chrabąszczowe”, „cień wielki”, „krótkich nogach” w opi- sie, a także przenośnie: „smutek roślin” , (śnieg) „zanim zacznie tańczyć” . Budują one plastyczny obraz świata stworzonego przez Boga.