Ściąga - szkoła podstawowa - klasy 4-6

Józef Wybicki – Pieśń Legionów Polskich we Włoszech 87 PIEŚNI I PIOSENKI PATRIOTYCZNE Pieśni i piosenki patriotyczne to grupa utworów poetyckich wraz z muzyką, które charakteryzuje wspólna cecha – powstawały w czasie wydarzeń ważnych dla narodu, w trudnych okresach, podczas wojen albo powstań. Niektóre były pisane przez znanych autorów i nazwiska ich twórców znamy, inne pozostały anonimowe. Utworów takich jest bardzo dużo, jednak niektóre mają szczególnie zna- czącą rangę. Obecnie najbardziej znane z nich wykonywane są między innymi na różnego rodzaju uroczystościach wojskowych oraz w obchody rocznic wydarzeń związanych z czasami, gdy powsta- wały, lub wydarzeniami, które przedstawiały. JÓZEF WYBICKI M azurek D ąbrowskiego czyli P ieśń L egionów P olskich we W łoszech Utwór ten należy do nurtu literatury okolicznościowej. Powstał w bardzo ważnym momencie historycznym. Po klęsce powstania kościuszkowskiego i trzecim rozbiorze Polski w 1795 r., kiedy przestała ona istnieć na mapie, polscy patrioci, z generałem Janem Henrykiem Dąbrowskim na czele, próbowali nawiązać stosunki polityczne z rządami kilku krajów Europy. Szukali możliwości zorganizowania na ich terenie polskich oddziałów wojskowych, które mogłyby w przyszłości wziąć udział w zbroj- nym powstaniu przeciwko zaborcom. W 1797 roku generał Dąbrowski uzyskał od rządu francuskie- go zgodę na utworzenie Legionów Polskich przy armii francuskiej. Dowódcą armii był wówczas Napoleon Bonaparte, stacjonujący we Włoszech. W jego oddziałach znajdowało się 20 tysięcy pol- skich jeńców, służących poprzednio w armii austriackiej. Generał Bonaparte zgodził się na utwo- rzenie z nich korpusów polskich. W dokumencie z 9 I 1797 r. określono je jako Legiony Polskie. Przez następne miesiące do Włoch przybywali ochotnicy. Józef Wybicki, współzałożyciel Legionów, napisał między 15 i 21 lipca 1797 roku Mazurek Dąbrowskiego . Melodię do tej pieśni zaczerpnięto z osiemnastowiecznego mazurka podlaskiego. Mazurek szybko stał się pieśnią nadziei i zwycięstwa, zachęcał do walki i wytrwania w trudnych, przełomowych dla Polaków momentach historycznych. Po raz pierwszy zabrzmiał jako pieśń żoł- nierska podczas kampanii we Włoszech w latach 1798–1800. Śpiewano go pod zaborami pruskim i austriackim. Melodię i słowa przekazywano ustnie, brzmiała wszędzie: w arystokratycznych siedzi- bach, dworkach szlacheckich, mieszczańskich domach i ubogich chatach wiejskich. W kraju doko- nano w tekście pieśni pewnych przeróbek. Zamiast słów „Jeszcze Polska nie umarła” wprowadzono „Jeszcze Polska nie zginęła” . W miejsce „Co nam obca moc wydarła, szablą odbijemy” wstawiono „Co nam obca przemoc wzięła, szablą odbierzemy” . W  refrenie zmieniono „Do Polski z ziemi wło- skiej ” na „ z ziemi włoskiej do Polski” . Dopisywano nowe zwrotki, często modyfikowano treść pieśni zgodnie z aktualnymi potrzeba- mi. Zaborcy zakazali rozpowszechniania Mazurka Dąbrowskiego, ale już żadne przepisy nie mogły powstrzymać tryumfalnego pochodu pieśni, która stała się własnością całego narodu. Adam Mic- kiewicz w swej epopei Pan Tadeusz na zawsze uczynił nieśmiertelnym utwór Józefa Wybickiego. Kiedy Polska odzyskała niepodległość 11 XI 1918 r. , Mazurek Dąbrowskiego był grany jako hymn państwowy , ale oficjalnie został uznany za taki na mocy okólnika Ministra Wyznań Religij- nych i Oświecenia Publicznego z  26 II 1927 r.