Ściąga - liceum, technikum - cz. 1 - PO REFORMIE

129 Jan Andrzej Morsztyn · Do trupa  Do tejże (Oczy twe nie są oczy…)  Wiersz jest dworskim komplementem podkreślającym urodę dziewczyny. To typowo barokowy, oparty na hiperboli koncept . Części ciała zestawione są ze zjawiskami przyrody. Oczy to słońca, usta – koral, piersi zaś nieba surowy kształt . Podmiot liryczny uwrażliwiony jest na doznania zmysłowe ( sensualizm ). Uroda kobiety postrzegana jest wielostronnie, w perspektywie blasku, koloru, kształtu. Poeta posługuje się porównaniem zaprzeczonym.  Do trupa  Sonet Do trupa oparty jest na pomyśle, czyli koncepcie, polegającym na zesta- wieniu stanu emocjonalnego osoby żyjącej z sytuacją trupa. Wiersz jest mono- logiem wygłaszanym przez człowieka zakochanego . Utwór, zgodnie z regułą budowy sonetu włoskiego, można podzielić na dwie części. W opisowej części pierwszej, obejmującej dwie pierwsze zwrotki (czterowersowe), podmiot liryczny mówi o podobieństwach między zakocha- nym a zmarłym, porównując ich do siebie. Leżysz zabity i jam też zabity, / Ty – strzałą śmierci, ja – strzałą miłości . Oprócz tego obaj są bladzi, pozbawieni rumieńców ( Ty krwie, ja w sobie nie mam rumianości ), bezrozumni, skrępowani i wtrąceni w ciemność: Tyś na twarz suknem żałobnym nakryty, / Jam zawarł zmysły w okropnej ciemności . Druga część sonetu (dwie tercyny, tzn. strofy trójwersowe) to już wyliczenie różnic i oparta na nich refleksja. Okazuje się bowiem, że trup milczy, a pod- miot liryczny może się skarżyć ( a mój język kwili ); trup niczego już nie czuje, podmiot liryczny cierpi ból srodze ; trup jest zimny, podmiot liryczny płonie wewnętrznym ogniem. W końcu trup stanie się kiedyś prochem, żyjący i cier- piący młodzieniec zaś żywiołem wiecznych (…) ogniów . Długie wyliczanie potrzebne jest Morsztynowi, by stopniować napięcie. Od pozbawionego życia, martwego ciała dochodzi do żywiołu – rozpalonego żądzami i namiętnościami, które można porównać tylko do ognia. Paradoksy i kontrasty zawarte w tym wierszu mają dowieść zdumionemu czytelnikowi, że trup znajduje się w o wiele korzystniejszej sytuacji niż człowiek nieszczęśliwie zakochany. · Rodzaj literacki: liryka · Gatunek literacki: erotyk · Rodzaj literacki: liryka · Gatunek literacki: sonet Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście