Ściąga - liceum, technikum - cz. 2 - PO REFORMIE

95 Pozytywizm – informacje o epoce B. Prus Szkic programu w warunkach obecnego rozwoju społeczeństwa : Porównanie społeczeństwa do organizmu. W społeczeństwie także występują organy, których zdrowie warunkuje zdrowie całości. Celem narodu jest dążenie do doskonałości poprzez użyteczność, działanie na korzyść poszczególnych organów, warstw społecznych. E. Orzeszkowa O powieściach Teodora Tomasza Jeża z rzutem oka na powieść w ogóle : Powieść nie tylko odtwarza rzeczywistość, ale także ją two- rzy. Rekonstruuje zjawiska widoczne i znane wszystkim, tworzy ład i związki pomiędzy tymi zjawiskami. Najważniejszymi momentami tworzenia są pomysł i kompozycja. Treść powinna być zgodna z formą. SPÓR „MŁODYCH” I „STARYCH” W latach siedemdziesiątych XIX w. odbyła się na łamach prasy wielka ideolo­ giczna polemika, którą zwykło się określać jako spór „młodej” i „starej” prasy. Po stronie atakujących znalazło się nowe pokolenie: pozytywiści, którzy publi- kowali swoje teksty głównie na łamach warszawskiego „Przeglądu Tygodnio- wego” (Warszawa była głównym ośrodkiem polskich pozytywistów). Nowe idee najpełniej wyraził Aleksander Świętochowski. Celem pozytywistów było przede wszystkim przeforsowanie nowego programu społeczno-politycz- nego. Atakowali konserwatyzm, tradycjonalizm myślenia i gospodarowa- nia, romantyczny sposób myślenia, bierność, fanatyzm religijny. „Starzy” wypowiadali się na tamach „Biblioteki Warszawskiej” i krakowskiego „Czasu”, a ich stanowisko wyrażało się przede wszystkim w niechęci do wszelkich nowo- ści i zmian. „Młodzi” to przeważnie wychowankowie warszawskiej Szkoły Głównej: Aleksander Świętochowski, Julian Ochorowicz, Piotr Chmielowski, Józef Kotarbiński, Feliks Bogacki. Ich działalności towarzyszyli Eliza Orzeszkowa, Bolesław Prus. Spór pokoleń towarzyszący początkom epoki pozytywistów był ostry, jednak nie aż tak jak spór romantyków z klasykami. WZORZEC OSOBOWY EPOKI Człowiek starannie wykształcony, ufny w potęgę rozumu i możliwości nauki. Największą wartością w jego życiu jest praca. Stąd charakterystyczne cechy pozytywnego bohatera: zaradność, trzeźwe obliczanie środków i celów, skuteczność w działaniu, obowiązkowość, czystość moralna. Pracuje dla wspólnego dobra, dlatego własne interesy podporządkowuje dobru ogółu. Wykorzystuje legalne możliwości działania dla dobra narodu. Daleki od lojalizmu wobec zaborców. Tolerancyjny, pozbawiony wszelkich uprzedzeń Pewniak na teście