Ściąga - liceum, technikum - cz. 2 - PO REFORMIE

Pozytywizm 112 2. Przedstawienie warstw społecznych : a. arystokracja (Łęccy, Krzeszowscy, Zasławska, Ochocki, Wąsowska), b. mieszczaństwo (Minclowie, Rzecki, Deklewski, Szprot, Węgrowicz), c. Żydzi (Szuman, Szlangbaum), d. lud (ubodzy mieszkańcy Powiśla – Węgiełek, Wysocki, Marianna zwana Magdalenką). 3. Tło polityczne utworu (wyznaczone przez Pamiętnik starego subiekta , w którym Rzecki powraca do Wiosny Ludów i powstania styczniowego, w którym brali udział Wokulski, Szuman i Szlangbaum, jeszcze wcześniej zaś stryj Wokulskiego brał udział w powstaniu listopadowym). 4. Rozliczenie się z ideologią romantyczną i pozytywistyczną. 5. Próba odpowiedzi na pytanie o drogi rozwojowe Polski po klęsce powsta- nia styczniowego i nieudanym programie odbudowy potęgi kraju na drodze pozytywistycznej pracy u podstaw i pracy organicznej. BOHATEROWIE Stanisław Wokulski – jego biografia jest charakterystyczna dla czasów, w któ- rych przyszło mu żyć. Urodzony w latach trzydziestych XIX w. w zubożałej rodzinie szlacheckiej, mozolnie piął się w górę. Był uparty, konsekwentny, ambitny. Ciężko pracował w piwiarni Hopfera, aby móc się uczyć. Fascynowały go nauki przyrodnicze, miał umysł badacza i gdyby nie Izabela, w której się nieszczęśliwie zakochał, być może zostałby wynalazcą, naukowcem. Nie są mu obojętne sprawy kraju. Wziął udział w powstaniu styczniowym, był zesłańcem (przebywał w Irkucku), potem dzięki interesom na wojnie powiększył majątek, uzyskany dzięki małżeństwu z Małgorzatą Minclową, wdową po właścicielu sklepu , a w czasie trwania akcji powieści próbuje pomóc uboższym członkom społeczeństwa ( praca u podstaw i praca organiczna ). W jego umyśle rodzą się idealistyczne idee przekształcenia Powiśla – dzielnicy nędzarzy – w piękne bulwary, znalezienie miejsc pracy dla nieprzeliczonych rzesz ubogich mieszkańców Warszawy. Osobiście pomaga Wysockiemu, Mariannie. Próbuje wcielać w życie nie tylko ideały pracy u podstaw, ale i pracy organicznej – zakłada spółkę handlową, prowadzi interesy na dużą skalę. Do typowych cech pozytywisty dołączają atrybuty romantyka. Wokulski kocha Izabelę uczuciem rodem z XIX-wiecznych romansów: ubóstwia ją, idealizuje, a z drugiej strony próbuje ją zdobyć na sposób pozytywistyczny: otacza swą ukochaną siecią intryg finansowych. Wokulski jest postacią o niezwykle silnym charakterze, bogatej oso- bowości i specyficznej wrażliwości. Jest uczciwy i honorowy. Krytycznie spogląda na świat arystokracji, ale ze względu na Izabelę zależy mu, by się do tego świata zbliżyć. Nie daje się nikomu podporządkować, bardzo mocno przeżywa lekceważące traktowanie jego osoby przez Izabelę i zubożałych, Pewniak na teście