Ściąga - liceum, technikum - cz. 2 - PO REFORMIE

113 Bolesław Prus · Lalka ale dumnych szlachciców. Ma wysokie poczucie własnej wartości i indywidu- alności. Szuman, przyjaciel i powiernik Wokulskiego, nazywa go człowiekiem czynu, który co mu przyszło do głowy czy do serca, wykonywał natychmiast , mówi o nim także: stopiło się w nim dwu ludzi: romantyk sprzed roku sześ ć dzie- siątego i pozytywista z siedemdziesiątego . Szuman jako jedyny spośród bohate- rów powieści wróży Wokulskiemu tragedię i, jak się okazuje, jest bliski prawdy. Cechy romantyka Cechy pozytywisty Walka w powstaniu o niepodle- głość kraju i wolność jego obywa- teli; uczucie do Izabeli: idealizacja przedmiotu uczuć (słowa Szu- mana: On się już nie tylko kocha, ale uwielbia ją, modli się, padałby przed nią na twarz ), miłość nie- odwzajemniona, nieszczęśliwa, która być może doprowadziła do samobójstwa, wrażliwość, sub- telność, skłonność do wielkich przełomów uczuciowych, depre- sji, załamań. Praca podstawową wartością, pomoc ubogim – praca u podstaw, współpraca z arystokracją, spółka handlowa – praca organiczna; fascynacja nauką, postępem, techniką, chęć poszerzania swojej wiedzy; tolerancja wobec postaw i prze- konań innych ludzi, racjonalizm, trzeźwość ocen (z wyjątkiem osoby Izabeli), umiejętność kalkulacji, przewidywania, energiczność, umie- jętność pomnażania majątku, który ma służyć: pomocy Łęckim, wsparciu ubogich, wreszcie wspomożeniu Geista i Ochockiego (genialnych wynalazców), zdolność do przełamywania wła- snych słabości, duma, ambicja, niezłomność. Izabela Łęcka – ma 25 lat, córka Tomasza Łęckiego, piękna, ale dumna i wyniosła kobieta . Została wychowana na salonową lalkę; jest rozka- pryszona, rozpieszczona; uważa, że otoczenie powinno spełniać każdą jej zachciankę. Nie zna prawdziwego świata i nawet nie stara się go poznać, gardzi pracą, a wobec ludzi pracujących fizycznie czuje strach. Wiedzie wygodne, pełne zbytku i luksusu życie. Żyje w świecie marzeń, wizji, przywidzeń. Ma się za osobę wyjątkowo wrażliwą i subtelną, w rzeczywistości jest próżna, zimna, bezmyślna . Nie tylko nie kieruje swoim życiem, ale pozwala, by inni traktowali ją jak – co prawda piękny – przedmiot. Nie jest zdolna do prawdziwej miłości, bawi się uczuciami innych, potrafi jedynie kokietować; podoba jej się cynizm i śmiałość Starskiego, który traktuje ją jak zabawkę, nie docenia natomiast i nie rozumie miłości, jaką darzy ją Wokulski. Brak zasad moralnych, wewnętrzna pustka , brak poczucia sensu istnienia, nieumiejętność właściwego wyboru sprawiają, że ostatecznie jest to głęboko nieszczęśliwa istota, dla której najwła- ściwszym miejscem staje się klasztor. Tomasz Łęcki – ojciec Izabeli, arystokrata, który roztrwonił dobra rodowe, popadł w długi i w końcu znalazł się na skraju bankructwa. Jego położenie nie wpłynęło na stosunek do ludzi, styl życia i światopogląd. Pan Tomasz zachował dumę i poczucie wyższości wobec innych, np. wierzycieli, którzy żądają spłaty długów. Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście