Ściąga - liceum, technikum - cz. 3 - PO REFORMIE

21 Jan Kasprowicz Jan Kasprowicz BIOGRAFIA Jan Kasprowicz urodził się 12 XII 1860 r. w Szymborzu pod Inowrocła- wiem, zmarł 1 VIII 1926 r. w Poroninie. Był synem chłopa analfabety. Od 1870 r. uczył się w pruskich gimnazjach w Inowrocławiu, Opolu, Raciborzu, a w 1884 r. uzyskał maturę w Poznaniu. Brał w tym czasie udział w konspiracji samokształceniowo-patriotycznej. W 1884 r. przebywał przez kilka miesięcy w Lipsku, gdzie podjął studia. W latach 1884–1888 studiował na Uniwersy- tecie Wrocławskim. W 1886 r. ożenił się z Teodozją Szymańską, ale związek ten przetrwał zaledwie kilka miesięcy. W 1887 r. Kasprowicz był dwukrotnie aresztowany i w końcu – za działalność socjalistyczną – został skazany na sześć miesięcy więzienia. Na przełomie 1888 i 1889 r. przeniósł się do Lwowa, gdzie wszedł do redakcji „Kuriera Lwowskiego”. Działał społecznie. W 1893 r. ożenił się z Jadwigą Gąsowską, ale ten związek również się rozpadł. W 1904 r. Kasprowicz zdobył doktorat na Uniwersytecie Lwowskim. W 1911 r. ożenił się z Rosjanką, Marią Bunin. W 1920 r. uczestniczył wraz ze Stefanem Żeromskim i Władysławem Kozickim w akcji plebiscytowej na Warmii i Mazurach. Od 1924 r. przebywał stale w swojej willi „Harendzie” koło Poronina. Kasprowicz zaczął pisać już w szkole, ale pierwsze bardziej dojrzałe i orygi- nalne utwory powstały w czasie studiów. Przez długi czas jego twórczość miała związek z sytuacją kulturalną Niemiec. Z tego okresu pochodzą m.in. poematy Giordano Bruno (1884) oraz Aryman i Oromaz (1884 lub 1885). Wkrótce jed- nak w utworach Kasprowicza zaczęła dominować tematyka chłopska. Wiersze pochodzące z tego okresu stanowią oryginalną i jedyną w skali europejskiej próbę stworzenia poezji naturalistycznej. Zawierają też wiele nowatorskich rozwiązań w dziedzinie kompozycji, obrazowania i wersyfikacji. Z tego okresu pochodzą m.in. cykle Obrazki natury i Z chałupy , cykl sonetów Z więzienia i dramat Świat się kończy! , pisany gwarą kujawską. W 1891 r. poezja Kaspro- wicza wkracza w nurt modernistyczny. Z tego okresu pochodzą m.in. trzy poematy Z gór , zbiór Krzak dzikiej róży , zbiory hymnów Ginącemu światu i Salve regina oraz poemat dramatyczny Uczta Herodiady (1905). Po hymnach w twórczości Kasprowicza zarysowuje się nowa tendencja – prymitywizm. Polega on na sięgnięciu do folkloru i obyczajowości wsi, kulcie prostego czło- wieka i powszedniości. Z tego okresu pochodzą Bajki, klechdy i baśnie (1902). Kasprowicz zajmował się również publicystyką. Był też tłumaczem z greki, łaciny, języka angielskiego, niemieckiego, francuskiego, włoskiego i norwe- skiego.