Ściąga - liceum, technikum - cz. 3 - PO REFORMIE

Młoda Polska – wiadomości o epoce 14 EKSPRESJONIZM Kierunek artystyczny, którego twórcy skupiali się na opisywaniu gwałtownych przeżyć i wyrażaniu silnych emocji, operowali kontrastowymi zestawieniami, makabrą, deformacją, przedstawiali formy będące w stanie rozkładu. W poezji ekspresjoniści posługiwali się często poetyką krzyku, ukazywali sytuacje eks- tremalne, apokaliptyczne – np. Jan Kasprowicz Hymny (koniec świata, Sąd Ostateczny). Barwami ekspresjonizmu były: jaskrawa czerwień, purpura, złoto (por. Hymny ). Zwolennikiem i teoretykiem ekspresjonizmu polskiego był Stani- sław Przybyszewski. Uznany europejski malarz to Edward Munch (m.in. Krzyk ). IMPRESJONIZM Kierunek, którego twórcy starali się oddawać nastroje, wrażenia, to, co ulotne. W malarstwie impresjoniści posługiwali się jasnymi, pastelowymi barwami, plamą, nie kreską (fr. l’impression – wrażenie, wpływ), kontury kształtów były nieostre, rozmyte. W poezji często używali synestezji – środka artystycznego, który polega na łączeniu w opisie wrażeń odbieranych przez różne zmysły. Dla twórczości impresjonistów charakterystyczne są sformułowania typu: „srebrzy- stoturkusowa cisza”, „srebrna noc”, „morze dźwięków”. Echo impresjonizmu można odnaleźć w wierszach większości polskich twórców, m.in. Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Jana Kasprowicza. Impresjonizm w malarstwie reprezen- tują Józef Pankiewicz, Olga Boznańska. Sławni impresjoniści w malarstwie zagranicznym to Edgar Degas, Claude Monet czy Auguste Renoir. POSTIMPRESJONIZM Był to kierunek w malarstwie, który rozpowszechnił się zwłaszcza we Fran- cji przełomu XIX i XX w. Wywodząc się z impresjonizmu i zachowując jego założenia stylistyczne, odrzucił naśladownictwo rzeczywistości przez sztukę. Sławnym postimpresjonistą był m.in. holenderski malarz Vincent van Gogh. NATURALIZM Kierunek ukształtowany już w okresie Pozytywizmu. Jego twórcą był Emil Zola, który określił cechy naturalizmu w Powieści eksperymentalnej . Według Zoli literatura powinna zawierać dokładny, fotograficzny obraz rzeczywi- stości. Naturalista to przede wszystkim badacz , który stara się opisywać mechanizmy rządzące światem – według Zoli mają one naturę fizjologiczną. Zachowanie człowieka jest zdeterminowane (uzależnione) przez instynkt, cechy dziedziczne, środowisko, w którym żyje, moment historyczny, który towarzyszy jego egzystencji. Dzięki tym założeniom dzieła literackie nabrały charakteru dokumentów społecznych, w których kładziono nacisk na biolo- giczny, zwierzęcy aspekt ludzkiej natury. Dla pisarza-naturalisty nie istniały tematy tabu, ujawniał on najbardziej wstydliwe, zwykle ukrywane momenty, zachowania, reakcje, kierował się obiektywizmem, dokładnością, wiernością wobec rzeczywistości . W okresie Młodej Polski naturalizm reprezentowali w liryce – Jan Kasprowicz ( W chałupie ), w epice – Stefan Żeromski (opowiada- nia), a w dramacie Gabriela Zapolska ( Moralność pani Dulskiej ). Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście