Vademecum matura - biologia

PODZIAŁ BAKTERII ZE WZGLĘDU NA SPOSÓB ODŻYWIANIA SIĘ autotrofy heterotrofy fotoautotrofy chemoauto­ trofy saprobionty pasożyty symbionty (w tym ko­ mensale) z fotosyntezą tlenową z fotosyntezą beztlenową sinice zielone i purpurowe bakterie siarkowe bakterie nitryfikacyj­ ne, siarkowe, żelaziste, metanowe promieniow­ ce, laseczka sienna prątek gruźli­ cy, paciorko­ wiec ropny bakterie Rhizobium , pałeczka okrężnicy Sposoby oddychania bakterii • bakterie tlenowe (aeroby) – Azotobacter , Nostoc • beztlenowce względne (anaeroby fakultatywne) – pałeczka okrężnicy ( Escherichia coli ) • beztlenowce bezwzględne (anaeroby obligatoryjne) – laseczka tężca ( Clostridium tetani ) Niektóre bakterie mają zdolność wiązania gazu atmosferycznego - np. w heterocystach u sinic. Bakterie przechodzą w stan anabiozy, wytwarzając różne formy przetrwalnikowe (cysty, endospory) P ROC E S Y P Ł C I OWE B AK T E R I I U bakterii procesy płciowe, rozumiane jako wymiana genów między osobnikami, nie po­ krywają się z procesami rozmnażania się i jest to ich cechą pierwotną. Wyróżniamy trzy głów­ ne sposoby przekazywania DNA od bakterii do bakterii: • koniugacja , wymiana plazmidu pomiędzy dwiema bakteriami tego samego lub nawet różnych szczepów; plazmid przekazywany jest przez kanalik wewnątrz fimbrii płciowej • transdukcja zachodzi z udziałem bakteriofagów, wycinając swój DNA z chromosomu za­ infekowanej bakterii, włączają do niego sąsiednie geny bakteryjne, a następnie przenoszą je do kolejnej bakterii • transformacja to ekspresja w komórce bakterii genów niebędących jej własnością, lecz pobranych z otoczenia, np. z bulionu, w którym rosną; przykładem jest transformacja niegroźnego szczepu dwoinki zapalenia płuc w szczep powodujący chorobę, jeżeli umieści się je w zawiesinie zabitych bakterii zjadliwych VADEMECUM MATURZYSTY BIOLOGIA 124