Vademecum matura - biologia

Ekosystem 417 C Y K L E B I OGEOCH EM I C Z N E Podczas rozkładu szczątków, odchodów i wydalin oraz w procesach respiracji materia trafia do nieożywionej części ekosystemu, czyli biotopu. Większość szczątków organizmów lądowych rozkładana jest w glebie , która pod względem swoich właściwości stanowi twór przejściowy między biotopem (zawiera okruchy skalne, cząstki mineralne, wodę i powietrze) a biocenozą (jest wytworem organizmów żywych , które stanowią poważny procent jej masy; mówimy o respiracji gleby). Do głównych grup organizmów glebowych należą bakterie, grzy- by, nicienie i pierścienice. W ściółce (warstwie częściowo rozłożonych liści i gałęzi) spotyka- my ponadto wije i owady. Materia krąży częściowo między składnikami biocenozy, częściowo między składnikami biotopu Materia krąży więc nie tylko pomiędzy składnikami biocenozy, ale też pomiędzy bioceno- zą i biotopem. Za najważniejsze przedmioty analizy uważamy: • krążenie wody w tzw. cyklu hydrologicznym • krążenie poszczególnych pierwiastków w tzw. cyklach biogeochemicznych „ „ CYKL HYDROLOGICZNY Krążenie wody odbywa się z udziałem organizmów żywych (parowanie powierzchni ciał zwierząt i roślin – transpiracja) oraz bez ich udziału (bezpośrednie parowanie zbiorników wodnych). Czasowa retencja wody (zatrzymanie) ma miejsce w organizmach roślin i zwie- rząt, zbiorowiskach utworzonych przez nie, glebie oraz zbiornikach powierzchniowych i pod- ziemnych, lodzie i śniegu.