Vademecum matura - biologia

Etapy rozwoju życia na Ziemi 507 era okresy wydarzenia geologiczne rozwój świata roślin rozwój świata zwierząt perm u schyłku silne ruchy górotwórcze i zlodo- wacenia sagowce ssakokształtne karbon lądy płaskie, torfowi- ska, wilgotny i gorący klimat puszcze paprotni- ków i pierwotnych nasiennych (pokła- dy węgla) kotylozaury (pierwsze gady), karaczany, ważki dewon morza śródlądowe, zlodowacenia lasy roślin zarodni- kowych „wiek ryb”, rekiny, dwu- dyszne, trzonopłetwe, ryby współczesne; wielkie salamandry, bezskrzydłe owady, wije sylur płaskie lądy, zatapiane przez ocean glony, rozwój roślin naczyniowych zwierzęta oddychające po- wietrzem (pajęczaki), bujny rozwój bezszczękowców ordowik transgresje i regresje mórz, klimat gorący, ciepłe i płytkie morza pierwsze pewne rośliny lądowe (zarodnikowe) wielkie głowonogi, skoru- piaki, graptolity, ramienice, korale, szkarłupnie, strunow- ce, pierwsze kręgowce (słod- kowodne bezszczękowce pancerne) kambr umiarkowanie ciepły klimat, lądy płaskie glony i grzyby, być może pierwsze ro- śliny zarodnikowe „eksplozja kambryjska” – na- głe pojawienie się wszystkich typów dzisiejszych zwierząt i istot żywych (np. pierście- nice, stawonogi, szkarłupnie, mięczaki) prócz strunow- ców; gąbki, korale, ślimaki, liliowce, trylobity prekambr protero- zoik duże ilości osadów, zlodowacenia bakterie, eukarionty (pierwotniaki, grzy- by, glony, porosty) fauna z Ediacara (robaki, meduzy, gąbki i nieznane dziś typy zwierząt) archaik duża aktywność wulkaniczna, powsta- wanie łańcuchów górskich, zachodzi se- dymentacja w zbior- nikach wodnych ślady grafitu (odmiana węgla) i wapienie, zwłaszcza w miejscu występowania ówczesnych mórz; stroma- tolity; pierwsze organizmy o prokariotycznym planie budowy; powstanie chlorofilu i fotosyntezy powstanie Ziemi ok. 4,6 mld l. t. Żywa skamieniałość – relikt taksonu niegdyś szeroko rozprzestrzenionego, ocalały do naszych cza- sów dzięki przystosowaniu się do specyficznego środowiska, np. Latimeria , jedyna żyjąca ryba trzo- nopłetwa, albo pierwotny mięczak Neopilina z głębin oceanicznych.