Vademecum matura - biologia

VADEMECUM MATURZYSTY BIOLOGIA 508 ANTROPOGENEZA RÓ Ż N I C E I PODOB I E Ń S TWA M I Ę D Z Y C Z Ł OW I E K I EM I MA Ł PAM I C Z Ł E KOK S Z TA ŁT NYM I Do małp człekokształtnych należą: goryl, szympans, orangutan, gibbon. Podstawowe róż- nice między człowiekiem a szympansem przedstawia poniższa tabela. Różnice i podobieństwa między człowiekiem i szympansem porównywana cecha szympans człowiek czaszka mała puszka mózgowa (pojemność około 400 cm 3 ), masywna żuchwa, brak bródki, wydatne łuki brwiowe, wysunięta do przodu trzewioczaszka (tworzy z podstawą czaszki kąt około 50°), otwór potyliczny wielki z tyłu czaszki duża puszka mózgowa (pojemność około 2000 cm 3 ), zredukowana żu- chwa, obecna bródka, zredukowane łuki brwiowe, cofnięta trzewioczaszka (tworzy z podstawą czaszki kąt około 80 o ), otwór potyliczny wielki przesu- nięty pod czaszkę kręgosłup prosty esowato wygięty miednica długa, wąska krótka, szeroka dłoń pięciopalczasta, końce palców pokry- te paznokciami, przeciwstawny kciuk pięciopalczasta, końce palców pokry- te paznokciami, przeciwstawny kciuk, szersza niż u szympansa stopa pięciopalczasta, z przeciwstawnym paluchem, chwytna, brak wyskle- pienia stopy, końce palców pokryte paznokciami pięciopalczasta, bez przeciwstawnego palucha, pozbawiona chwytności, po- dwójnie wysklepiona, końce palców pokryte paznokciami uzębienie masywne z wydatnymi kłami, wystającymi ponad linię zgryzu, łuk zębowy w kształcie litery V, wzór uzębienia jak u człowieka delikatniejsze niż u szympansa, kły nie wystają ponad linię zgryzu, para- boliczny łuk zębowy ogon brak brak antygeny grupowe krwi A, B, 0 A, B, 0, Rh owłosienie ciała obfite zredukowane porozumiewanie się i zachowania społeczne żyją w grupach społecznych, porozu- miewają się przy pomocy gestów oraz dźwięków, długo opiekują się swoim potomstwem, występują zachowania altruistyczne życie w społeczeństwie, rodzina podstawową komórką społeczną, porozumiewanie się przy pomocy pisma, gestów, artykułowanej mowy, bardzo długa opieka nad potom- stwem, rozwijanie kultury