Vademecum matura - chemia

19 Wpływ twardości wody na mydła i detergenty k l a s a I Niemniej jednak mydła stałe po rozpuszczeniu w wodzie tworzą roztwory zasadowe, przez co powodują one wysuszanie skóry ludzkiej, której pH waha się w przedziale pomiędzy 5 a 6 (odczyn lekko kwasowy). Skutkiem tego jest zmniejszenie zainteresowania konsumentów standardowymi mydłami w kostce na rzecz mydeł w płynie o pH zbliżonym do pH skóry. Z A D AN I E 1 W laboratorium do probówek z wodą destylowaną wprowadzono próbki stearynianu sodu. Do pro- bówki A wprowadzono papierek uniwersalny, zaś do probówki B roztwór chlorku wapnia oraz chlorku magnezu. W probówce A papierek zabarwił się na niebiesko, zaś w probówce B powstał kłaczkowaty osad. a) Podkreśl wśród podanych niżej wnioski, które można wyciągnąć z tego doświadczenia. 1. Woda destylowana posiada odczyn obojętny i nie przewodzi prądu elektrycznego. 2. Roztwór wodny stearynianu sodu posiada pH mniejsze od 7, ma więc odczyn zasadowy. 3. W wodzie destylowanej obecne są jony, które wytrącają osad z jonami powstającymi podczas dysocjacji stearynianu sodu. 4. Jony wapnia i magnezu obecne w twardej wodzie mają wpływ na właściwości mydeł. b) Podaj wzór jonu, którego obecność w nim determinuje odczyn roztworu wodnego mydła. c) Podaj wzory sumaryczne substancji, które mogły znajdować się w osadzie otrzymanym podczas opisanego doświadczenia. RO ZW I Ą Z AN I E a) 4 b) OH - c) (C 17 H 35 COO) 2 Ca lub (C 17 H 35 COO) 2 Mg WPŁYW TWARDOŚCI WODY NA MYDŁA I DETERGENTY Woda, której używamy, niejednokrotnie jest tzw. wodą twardą. Oznacza to, że zawiera ona nad- mierne ilości jonów. Rodzaj twardości wody Co ją wywołuje? Jak można ją usunąć? Jakie są jej skutki? przemijająca kationy: Ca 2+ , Mg 2+ aniony: HCO 3 - gotowanie twardej wody, dodawanie sody kalcy- nowanej np. Na 2 CO 3 lub mleka wapiennego Ca- (OH) 2 powstawanie kamienia kotłowego nieprzemijająca kationy: Na + , K + aniony: Cl - , SO 4 2- wymiana jonowa obecność tych jonów po- prawia walory smakowe wody Obecność jonów Ca 2+ oraz Mg 2+ osłabia zwykle zdolności myjące mydeł stałych. Po wprowadzeniu do twardej wody mydło początkowo ulega dysocjacji z wytworzeniem jonów reszty kwasowej, które tworzą osad z podanymi jonami. 2 C 15 H 31 COO - + Ca 2+ → (C 15 H 31 COO) 2 Ca ↓ W związku z tym zjawisko twardości wody powoduje, że z roztworu niejako usuwane są jony kar- boksylanowe, np. C 15 H 31 COO - , które odpowiedzialne są za zdolności myjące mydła. Między innymi z tego powodu mydła w kostce stopniowo są coraz rzadziej stosowane, natomiast coraz częściej sięgamy po inne środki myjące, takie jak żele pod prysznic, mydła w płynie czy szampony. Preparaty te zawie- 