Vademecum matura - chemia

ODZIEŻ I OPAKOWANIA 44 k l a s a I Polimery powstają w specjalnie zaprojektowanych procesach syntezy. Procesy te wymagają zwykle zastosowania odpowiednich warunków reakcji, w tym stosownych katalizatorów, inicjatorów. Wśród polimerów wyróżniamy tzw. polimery naturalne i modyfikowane. Do tych pierwszych zaliczamy tzw. kauczuk naturalny pozyskiwany z soku mlecznego kauczukowca brazylijskiego. Sok ten to lateks, popularnie stosowany do produkcji rękawiczek medycznych. Kauczuk naturalny poddaje się procesowi wulkanizacji w celu poprawy jego wytrzymałości. Wprowadzana w ten sposób do struktury siarka łączy cząsteczki kauczuku, zwiększając tym samym jego wytrzymałość. Otrzymane w ten spo- sób tworzywo to guma, z której powstają opony, odzież czy obuwie. Do polimerów naturalnych zali- czamy również celulozę (C 6 H 10 O 5 ) n , która pod wpływem HNO 3 daje triazotan(V) celulozy, stosowany powszechnie jako jedwab sztuczny. Azotan(V) celulozy stosowany jest między innymi do produkcji materiałów wybuchowych. Ważnym kryterium podziału tworzyw sztucznych jest podział ze względu na sposób zachowania się ich pod wpływem wysokiej temperatury. Termoplasty – tworzywa, które w wysokiej temperaturze topią się, a po ochłodzeniu ponownie twardnieją. Nie ulegają trwałym przemianom w wyniku ogrzewania. Przykłady: polietylen, polipro- pylen, polistyren, polichlorek winylu, poliamidy. Duroplasty – tworzywa, które nie mogą być ponownie topione, gdyż pod wpływem temperatury w ich strukturze mogą zachodzić kolejne reakcje istotnie zmieniające ich właściwości. Przykłady: poliuretany, pianki poliuretanowe, silikony, żywice poliestrowe. Różnica w sposobie zachowania się termo- i duroplastów wynika z tego, że w termoplastach łańcu- chy nie są ze sobą połączone, co umożliwia ich powtórne przetwarzanie, w odróżnieniu od duroplastów, w których kolejne łańcuchy są ze sobą połączone (usieciowane). WŁÓKNA NATURALNE I SZTUCZNE Włókna są podstawową jednostką struktury wielu materiałów. Występują zarówno w materiałach naturalnych, jak i produkowanych przez człowieka. WŁÓKNA NATURALNE mineralne włókna nieorganiczne, np. azbest zwierzęce włókna organiczne, np. wełna, jedwab naturalny roślinne włókna organiczne, np. len, konopie, bawełna WŁÓKNA CHEMICZNE nieorganiczne np. włókna szklane, metalowe, węglowe syntetyczne włókna organiczne, powstające w wyniku syntezy chemicznej, np. anilana, nylon sztuczne włókna organiczne wytwarzane z naturalnych polimerów, np. jedwab sztuczny