Vademecum matura - chemia

157 SYSTEMATYKA ZWIĄZKÓW NIEORGANICZNYCH RÓWNANIA REAKCJI OTRZYMYWANIA SUBSTANCJI NIEORGANICZNYCH TLENKI Tlenki – dwupierwiastkowe połączenia dowolnego pierwiastka z tlenem – tlen ma –II stopień utle- nienia i wartościowość II. Nazwy tlenków tworzy się, pisząc słowo tlenek i kolejno nazwę pierwiast- ka chemicznego w dopełniaczu, ewentualnie jego wartościowość (dokładnie stopień utlenienia!), gdy pierwiastek ten może wykazywać zmienną wartość stopnia utlenienia. Należy odróżniać tlenki od nadtlenków: stopień utlenienia –I i ponadtlenków: stopień utlenienia –1/2. Tlenki metali – litowców i berylowców mają wiązanie jonowe, pozostałe tlenki mają już większy udział wiązania kowalencyjnego – przejawiają charakter zasadowy lub amfoteryczny – tlenki metali o wyższych stopniach utlenienia częściej przejawiają charakter amfoteryczny lub wręcz kwasowy (tlenki metali z bloku d, te o najwyższych stopniach utlenienia). Tlenki niemetali – przejawiają charakter kwasowy, obojętny lub amfoteryczny. Otrzymywanie tlenków – reakcja bezpośredniej syntezy (utlenienia i redukcji, łączenia, syntezy). 2Cl 2 + 5O 2 → 2Cl 2 O 5 tlenek chloru(V) – rozkład (analiza, zachodzi najczęściej bez zmiany stopnia utlenienia) substancji złożonej – soli, wodorotlenku, kwasu. BaCO 3 → BaO + CO 2 tlenek baru, tlenek węgla(IV) Cu(OH) 2 → CuO + H 2 O tlenek miedzi(II), woda BYŁO NA MATURZE 2019