Vademecum matura - chemia

Cukry 347 Z A D AN I E 5 Dane są cztery substancje I, II, III i IV. Wszystkie rozpuszczają się w wodzie i w roztworach wyka­ zują odczyn obojętny. Substancja I jest w warunkach normalnych gazem. Substancje I, II i IV dają pozytywny wynik próby Tollensa. Tylko substancja II reaguje z bromem w obecności wodorowęgla- nu sodowego. Substancjami I, II, III i IV są: I II III IV A aldehyd mrówkowy aceton fruktoza glukoza B glukoza dimetyloketon fruktoza metanal C metanal fruktoza propanon glukoza D metanal glukoza aceton fruktoza RO ZW I Ą Z AN I E D Z A D AN I E 6 Aspartam jest stosowany jako środek słodzący tam, gdzie użycie cukru jest niemożliwe lub niewska- zane, np. do słodzenia leków lub niskokalorycznych deserów i lodów. Poniższy wzór przedstawia cząsteczkę aspartamu. Jak nazywają się wiązania I i II ? I II A peptydowe estrowe B amidowe glikozydowe C peptydowe hemiacetalowe D eterowe estrowe RO ZW I Ą Z AN I E A Z A D AN I E 7 Na przedstawionym rysunku maltozy wskaż wiązania O-glikozydowe i hemiacetalowe. Czy przed­ stawiony cukier ma właściwości redukujące? Krótko wyjaśnij swoją odpowiedź.  I jest w warunkach normalnych gazem: metanal (aldehyd mrówkowy). Substancje I , II i IV dają pozytywny wynik próby Tollensa; mają właściwości redukujące (odpada keton: propanon (keton dimetylowy, aceton). II reaguje z bromem w obecności wodorowęglanu sodowego: jest aldozą.  Wiązanie — CONH — powstaje w reakcji kwasu z aminą i nazywa się peptydowym. Wiązanie — COO — powstaje w reakcji kwasu z alkoholem i nazywa się estrowym. 