Vademecum matura - język polski

ARYSTOTELES – uczeń Platona. Według niego byt to materia i forma, a poznanie odbywa się za pomocą rozumu i zmy- słów. Uważał, że szczęściem człowieka jest życie rozumne, pozbawione skrajno- ści (ideał złotego środka – aurea medio- critas ). W Poetyce poświęconej literaturze opisywał rodzaje i gatunki literackie po- ezji narracyjnej i dramatycznej, rozwijając podstawowe dla sztuki klasycznej poję- cie mimesis (naśladownictwo; zasada na- śladowania rzeczywistości przez sztukę). ŚREDNIOWIECZE 476 r. – XV/XVI w. Polska: ok. 500 lat Europa: ok. 1100 lat SINUSOIDA DZIEJÓW LITERATURY JULIANA KRZYŻANOWSKIEGO Europa: ok. 100 lat Polska: ok. 150 lat XV/XVI – koniec XVI w. RENESANS Europa: ok. 80 lat Polska: ok. 60 lat koniec XVII – ostatnie ćwierćwiecze X OŚWIECENIE BAROK XV/XVI w. – koniec XVII Polska: ok. 150 lat Europa: ok. 150 lat SOKRATES – uznawany za jednego z naj- wybitniejszych myślicieli w dziejach. Uważał, że cnota jest najwyższą warto- ścią etyczną w życiu człowieka. Cnotę utożsamiał ze sprawiedliwością, odwa- gą, panowaniem nad sobą, świadomością dobra i zła. Sokrates uzależniał możli- wość rozpoznania cnoty od posiadanej wiedzy, utrzymywał tym samym, iż czło- wiek zdobywając wiedzę osiąga dobro, a z nim szczęście i pożytek. Sokrates to mistrz dyskusji. Chodził po Atenach i za- dawał przechodniom pytania, skłania- jąc ich do myślenia. Jest autorem słów: „ Wszystko, co wiem, to to, że nic nie wiem, inni natomiast sądzą, że wiedzą to, czego nie wiedzą ”. Nie pozostawił żadnych pism, a jego poglądy poznajemy z dzieł jego ucznia – Platona. PLATON – twórca pierwszego systemu fi- lozoficznego, założyciel Akademii Platoń- skiej. Uważał, że byty rzeczywiste są jedynie odbiciem bytów idealnych. Według Platona rzeczywistość to jedynie świat pozorów, zaś prawdziwy jest świat idealny, niedostępny zmysłom, którego należy mieć świadomość i do którego trzeba dążyć. Najwyższą wartość poznawczą przypisywał duszy, która według niego obdarzona jest wrodzoną wiedzą o ide- ach. Swoje poglądy zawarł w 35 dialogach. Mają one charakter literacki (fabuła, kompo- zycja, plastyczność). Platon jest autorem Pań- stwa , uznawanego za pierwszą utopię. SYLWETKI WAŻNYCH FILOZOFÓW GRECKICH ok. 1300 lat IX w. p.n.e. – V w. p.n.e. ANTYK WIEDZA ROZUM WIARA UCZUCIE DUSZA