Vademecum matura - język polski
Romantyzm nazwa i czas trwania epoki Genezy nazwy „romantyzm” należy upatrywać w łacińskim słowie romanus , które z cza- sem dało początek określeniom „romanca” (krótki utwór) i „romanta” (obszerna powieść o niezwykłych, awanturniczych przygodach), a także „romans” (powieść o miłości). W Europie romantyzm pojawił się pod koniec XVIII wieku w Anglii i Niemczech, i trwał do połowy XIX wieku. Za umowny początek epoki w Europie uznaje się zwykle Rewolucję Francuską (1789), a za jej koniec – Wiosnę Ludów (1848). W Polsce romantyzm zaczyna i kończy się później niż w Europie, epoka trwa od 1822 r. (wydanie Ballad i romansów Adama Mickiewicza) do 1864 r. (upadek powstania styczniowego). cechy światopoglądu epoki fascynacja ludowością – związana z przekonaniem, że prosty lud ma dostęp do „prawd zakrytych”, w sposób intuicyjny, pozarozumowy, wewnętrzny potrafi porozumiewać się ze sferą nadprzyrodzo- ną. Odrębną kwestią jest akceptacja ludowej moralności, etyki rygorystycznej, związanej z przeko- naniem, że każda wina łączy się z karą. Tę wymierzają często siły natury. kult indywidualizmu – łączy się z romantyczną koncepcją jednostki – zainteresowaniem niepowta- rzalnością człowieka, bogactwem jego świata wewnętrznego. Zwykle pojęcie to odnoszono do jed- nostek wybitnych, zbuntowanych wobec świata i nierozumianych przez ludzi. W polskich warun- kach romantyk – indywidualista bywał też przywódcą politycznym, poetą – wieszczem. Z koncepcją indywidualizmu łączyć też można romantyczną fascynację szaleństwem (człowiek szalony – „czło- wiek wewnętrzny”, mający dostęp do tajemnicy bytu). Pewniak na teście Pewniak na teście 139
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy NzE1NzM2