Vademecum matura - wiedza o społeczeństwie
ŻYCIE ZBIOROWE I JEGO REGUŁY 90 PROCESY NARODOWOŚCIOWE I SPOŁECZNE WE WSPÓŁCZESNYM ŚWIECIE I N T E GR A C J A N A RODÓW W ŚW I E C I E Z A CHODN I M UNIWERSALIZM KULTURY ŚREDNIOWIECZA Jedność narodów najpełniej realizowana była w okresie średniowiecza. Miała charakter religijno‑kulturowy , a jednym z podstawowych wyznaczników był wspólny język. W śre‑ dniowiecznej Europie oficjalnym językiem chrześcijaństwa była łacina . Posługiwały się nią rzesze duchownych na całym kontynencie. Stała się ona przez to uniwersalnym językiem nauki i myśli filozoficznej. Wyrazem owego wspólnego języka było odprawianie mszy świę‑ tej w języku łacińskim we wszystkich europejskich kościołach. Chrześcijaństwo wytworzyło wspólnotę odczuwalną w codziennym życiu mieszkańców. Kościół był wyznacznikiem wielu zwyczajów praktykowanych przez wszystkie narody (oczywiście w różnych regionalnych od‑ mianach). Wspólne dla wszystkich Europejczyków były normy zwyczajowe: napomnienia dla wier‑ nych, sposób chowania zmarłych, wspomagania ubogich, poszanowanie władcy, potępienie cudzołóstwa, szacunek wobec osób wyżej urodzonych, te same daty świąt religijnych i po‑ stów. Chrześcijaństwo jednoczyło narody europejskie praktycznie na wszystkich płaszczy‑ znach życia. Było wyznacznikiem jednolitych w całej Europie stylów architektonicznych, sztuki sakralnej i świeckiej . Wprowadziło i ujednoliciło nauczanie gramatyki, retoryki, dia‑ lektyki, muzyki, arytmetyki, geometrii oraz astronomii, a od XII w. upowszechniło studia uniwersyteckie . Ogromną pracę na ich rzecz wykonywali członkowie Towarzystwa Jezuso‑ wego, tzw. Jezuici. Niezwykle istotny był również wpływ religii na ustrój polityczny i powiązany z nim po‑ rządek społeczny. Dominowała zasada hierarchiczności, zarówno na najwyższych, jak i lokal‑ nych (miejskich) szczeblach władzy. Ludność miała wyznaczone zadania, które porządkowały jej pozycję społeczną i materialną (np. stan rycerski czy stan mieszczański). Ówczesna jedność Europy, pod względem politycznym zależna od wpływów kościoła, istniała w codziennym ży‑ ciu ludności. Opierała się na wspólnej kulturze i jednakowych standardach cywilizacyjnych. Z racji konkurencyjności silnych ośrodków plany stworzenia jednego państwa europejskiego na wzór cesarstwa rzymskiego nie powiodły się. PROCESY INTEGRACYJNE PO I WOJNIE ŚWIATOWEJ Po I wojnie światowej powstała idea Stanów Zjednoczonych Europy. Jej źródłem był strach przed kolejną wojną. Po II wojnie światowej narody europejskie narażone były na klę‑ skę zarówno społeczną, jak i gospodarczą, pomimo końca wojny sytuacja nie sugerowała świe‑ tlanej przyszłości. Podzielona na wschód i zachód społeczność europejska coraz bardziej się od siebie oddalała. Nawet rozwijające się kraje zachodnioeuropejskie w latach 50. i 60. XX w. nie były w stanie pojedynczo konkurować z dobrze rozwiniętą gospodarką Stanów Zjedno‑ czonych (które dodatkowo wzbogaciła wojna w Europie). Pierwszym krokiem w tworzeniu dzisiejszej Unii Europejskiej było powstanie Europej skiej Wspólnoty Węgla i Stali ( le gospodarczej. Wspólnota
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy NzE1NzM2