Vademecum matura - wiedza o społeczeństwie

PAŃSTWO I JEGO FUNKCJONOWANIE 166 klasowa (konfliktu społecznego) (Karol Marks, 1818–1883; Fryderyk Engels, 1820–1895) Państwo wyrosło z ustroju rodowo‑plemiennego; powstało w wy‑ niku konfliktu, jaki zaistniał pomiędzy klasami społecznymi; było formą ucisku, jaki stosowała klasa posiadająca wobec proletariatu, a ostatecznym etapem ewolucji społeczeństwa miało być państwo bezklasowe. organiczna (August Comte, 1798–1857; Herbert Spencer, 1820–1903) Państwo powstało jako jednolity organizm, w którym każda z ist‑ niejących w nim grup społecznych ma do odegrania pewną rolę, funkcję typową dla siebie, jak poszczególne organy w jednym spój‑ nym organizmie . FUNKCJE PAŃSTWA funkcje zewnętrzne państwa dyplomatyczna – nawiązuje i utrzymuje stosunki zagraniczne z in‑ nymi państwami i organizacjami międzynarodowymi obronna – czuwa nad bezpieczeństwem zewnętrznym obywateli funkcje wewnętrzne państwa prawodawcza – państwo tworzy prawo za pośrednictwem swojego aparatu, prawo to obowiązuje na terenie całego kraju porządkowa – państwo dba o porządek i bezpieczeństwo na całym terytorium administracyjna – państwo zarządza krajem za pomocą aparatu administracyjnego organizacyjna – państwo zarządza gospodarką oraz finansami kraju socjalna – państwo podejmuje działania zmierzające do zapewnie‑ nia obywatelom minimum egzystencji kulturalna – państwo zarządza instytucjami kulturalnymi w kraju oświatowa – państwo zarządza systemem edukacji w kraju FORMY PAŃSTWA F ORMY R Z Ą DÓW „ „ MONARCHIA Głową państwa jest monarcha (król, książę, cesarz, faraon, szach, car itp.) sprawujący władzę dożywotnio, wyznaczający swojego następcę lub przekazujący mu władzę na zasadzie dziedziczenia. Władza monarchy może mieć różny zasięg, od monarchii absolutnej skupiają‑ cej w osobie monarchy całość władzy (od ustawodawczej, poprzez wykonawczą, do sądowni‑ BYŁO NA MATURZE 2019