Egzamin ósmoklasisty - język polski. Repetytorium - 2023

33 Adam Mickiewicz, Śmierć Pułkownika Czarnieckiego (1599–1665), sławnego wodza, prowadzącego wojnę partyzancką ze Szwedami w trakcie potopu szwedz‑ kiego. To odwołanie podkreśla wzniosłość postaci Pułkownika, sugeruje, że i on wsławił się wielkimi dokonaniami w trakcie toczących się walk i bitew. Z kolei opis pożegnania z wiernym rumakiem przywodzi na myśl skojarzenia z tradycją rycerską, w której koń był najwierniejszym towarzyszem rycerza i pozostawał z nim do śmierci. Sugeruje to określone przymioty Puł‑ kownika – dzielność, odwagę i szlachetność charakterystyczne dla dawnych rycerzy. Umierający Pułkownik wzywa księdza, a  lud modli się w jego intencji. Wersy te podkreślają religijność umierającego, która również zalicza się do cnót rycerskich. Gorąca wiara była również uważana za cechę Polaka‑patrioty. Wielkość jego postaci podkreśla też fakt, że towarzyszący mu żołnierze to dawni podkomendni Tadeusza Kościuszki, polskiego bohatera narodowego. BOHATERKA UTWORU Zakończenie wiersza odsłania tajemnicę tożsamości zmarłego Pułkownika, obdarzonego tyloma zaletami i talentami. Jest to kobieta – Emilia Plater (1806–1831), polska bohaterka narodowa, kapitan Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego. Była to szlachcianka, która przystąpiła do powstania wraz z własnym, licznym oddziałem partyzantów i wsławiła się talentem wojskowym. Wiersz jest hołdem dla realnej postaci, młodej patriotki, która oddała życie za wol‑ ność Polski. WYBRANE ŚRODKI STYLISTYCZNE epitety głuchej puszczy , rota zielona , lud prosty , rannym świtem , żołnierskiej odzieży Nagromadzenie epitetów powoduje plastyczność obrazu, buduje świat przedstawiony. wykrzyknienie Wódz Powstańców – Emilija Plater! Wykrzyknienie zdradza emocjonalny stosunek do wydarzeń, dodaje dramatyzmu. porównanie Stary żołnierz – on chce jak Czarniecki… Porównanie do Stefana Czarnieckiego – wielkiego dowódcy służy podniesieniu rangi bohaterki. metafora wszedł ksiądz z Panem Bogiem Metafora określa księdza przybywającego z ostatnim namaszczeniem i wiatykiem – sakramen‑ tami dla chorych i umierających. MOTYWY do wypracowania! – – bohater narodowy – – męstwo – – odwaga – – poświęcenie dla Ojczyzny – – wzór żołnierza – – wzór patrioty Pewniaki na teście! Adam Mickiewicz. „Śmierć Pułkownika” Zadanie 1 Wypełnij poniższe zdanie właściwym wyrazem. Stosunek, jaki osoba mówiąca w wierszu ma do Pułkownika, jest pełen: A. krytyki. B. gloryfikacji. C. obiektywnej oceny. D. dystansu. E. zaangażowania. Zadanie 2 Wybierz właściwe dokończenie zdania. Podmiot liryczny w wierszu Śmierć Pułkownika A. od samego początku wie, kim jest Pułkownik. B. do końca utworu nie dowiaduje się, kim jest umierający Pułkownik. C. o tym, kto jest na łożu śmierci, dowiaduje się w ostatniej, piątej, strofie. D. o tym, kto jest na łożu śmierci, dowiaduje się w przedostatniej, czwartej, strofie.