Chłopi

724 · Władysław Reymont – Chłopi fizyczną stroną związku , a Tereska jako osoba go nudzi i irytuje, jest dla niego tylko chwilową zabawką. • miłość Jaśka do Tereski jest uczuciem zasługującym na uwagę. Wbrew pra- wom gromady, które pozwalały na pobicie lub wyrzucenie z domu kobiety za zdradę, Jasiek wybaczył żonie, choć początkowo świadomość sytuacji zda- wała się go przerastać. Szlachetnośćuczuć prostego chłopa jest czymś, czego mieszkańcy Lipiec nie rozumieją, ale szczerze podziwiają. • miłość Jagny do kleryka Jasia jest uczuciem platonicznym , do głębi czystym, pełnym zachwytu mądrością i szlachetnością wybranka. Jagnie wystarcza sama obecność Jasia, patrzenie na niego – w istocie nie rozumie Jasia, podziwia go tylko z daleka. Nie ma tu erotyzmu, żadnej fizycznej fa- scynacji poza podziwianiem delikatnej urody chłopaka. Ten rodzaj uczuć jest niezrozumiały dla gromady , dla której – można się domyślać – relacje między kobietą i mężczyzną są proste i sprowadzają się albo do ślubu, albo do uwiedzenia kobiety. Język w Chłopach WładysławReymont niezwykle pieczołowicie opracował język w powieści. Dzięki dialektyzacji (rodzaj stylizacji językowej, który polega na wprowadzeniu elemen- tów gwarowych do całego utworu lub jego fragmentów, np. dialogów) język Chłopów jest barwny, żywy, doskonale oddaje i ubogaca obraz wsi, bohaterów. Reymont wpro- wadził do utworu elementy z różnych gwar. Stylizacja gwarowa dominuje przede wszystkimw dialogach postaci, a w znaczniemniejszym stopniuw języku narracji. Dialektyzacja dotyczy warstwy fonetycznej języka (m.in. prejotacja: „Jagata”; ściąg- nięcia: „dzieucha, trza, pódę”, udźwięcznienia: „wielgi”), warstwy morfologicznej (gwarowa końcówka -ta „choćta, zróbta”; formy pluralis maiestaticus „ociec pojecha- li”, „matula mówili”), frazeologii, leksyki. Pojawiają się typowe wyrazy gwarowe np.: warza – jedzenie, rychtyk – akurat, wycug – dożywotnia opieka należąca się rodzicom zapisującym dzieciom ziemię, samson – samotnik. W język narracji zostały wprowadzone również liczne inwersje, ludowe porze- kadła, przysłowia. Pewniak na teście Pewniak na teście