Chłopi

Opracowanie · 707 Wieś żyje zamknięta w magicznym kole ochronnym (ważna, niemal symboliczna rola w powieści kopców granicznych wsi), żyje poza czasem, według pradawnego rytmu natury i rytuałów obrzędowo-liturgicznych. Jednak same Lipce to prze- strzeń zorganizowana – każdy budynek ma tam swoje miejsce, nic nie jest przypad- kowe. Centralne punkty wsi to kościół i karczma, wokół sytuują się domy chłopów, najbiedniejsze na krańcach wsi, bogatsze coraz bliżej środka. Z kolei przestrzenią symboliczną jest las znajdujący się za wsią, znaczenie symboliczne mają też religij- ne figurki znajdujące się przy drogach. Powieściowe Lipce to jednak wieś w zaborze rosyjskim. Świadczą o tym ruble, strażnicy, stójkowy. Jest to wieś pouwłaszczeniowa, a więc akcja rozgrywa się na pewno po roku 1864. Można powiedzieć, że jest to wieśwspółczesna Reymontowi. Bohaterowie utworu Agata – stara żebraczka. AntekBoryna –młody, zapalczywymężczyzna, synMacieja Boryny, mąż Hanki. Skon- fliktowany z ojcem i żoną, zakochany w Jagnie (z którą ma romans). Bylica – ojciec Hanki, bardzo biedny, mieszka u córki Weronki, która bardzo źle go traktuje. Dominikowa Paczesiowa – matka Jagny, Szymka i Jędrzycha, uparta i zawzięta, wy- maga od synów bezwzględnego posłuszeństwa; we wsi krążą plotki o jej złym prowa- dzeniu się za młodu i zdarza się czasem, że ktoś z gromady jej to wytknie. Grzegorz Boryna – inaczej Grzela, młodszy syn Macieja Boryny, brat Antka, Magdy i Józki; wzięty do wojska, umiera z dala od Lipiec. Hanka Borynowa – żona Antka, z domu Byliczanka, siostra Weronki, niekochana przez męża, ma z nim trójkę dzieci. Początkowo niesamodzielna, ignorowana szcze- gólnie przez teścia, potem zaradna i odważna, doskonale dba o gospodarstwo. Jagna – młoda, bardzo ładna dziewczyna, wrażliwa i poetycka, z domu Paczesiówna, córka Dominikowej, siostra Szymka i Jędrycha. Ukochana Antka, żona Macieja, ma swobodne podejście do spraw erotyki, łatwo się zakochuje. Jagustynka – stara kobieta wydziedziczona przez własne dzieci, a przez to zmuszona chodzić „na wyrobek”. Jest złośliwa, nie przebiera w słowach i mówi zawsze to, co na- prawdę myśli. Lubi plotkować i podjudzać do kłótni, a przy tym dobrze wie, co dzieje się we wsi, i zawsze jest dobrze poinformowana. Jambroży – starzec, kościelny w Lipcach, mądry i zaradny. Jankiel – Żyd, właściciel karczmy. Jaś – młody, przystojny kleryk, syn organisty; naiwny i niewinny, kocha się plato- nicznie w Jagnie. Jasiek – młody żołnierz, mąż Tereski, której wybacza zdradzenie go z Mateuszem. Jewka – służąca Macieja Boryny, oskarżyła go o gwałt. Jędrzych – syn Dominikowej, Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście