Opracowania lektur i wierszy - szkoła podstawowa - klasy 7-8

52 Lektury obowiązkowe II część Dziadów powstawała już od grudnia 1820 r., jednak Mickiewicz zakończył pracę nad nią dopiero w lutym 1823 r.; część IV pisał między wrześniem 1821 a kwietniem 1822; wiersz Upiór powstał natomiast w styczniu 1823 r. Całość ukazała się drukiem jako II tom Poezji Mickiewicza w 1823 r. wWilnie. W jego skład weszły również: niby to prolog , czyli wiersz Upiór , następnie IV część Dziadów oraz poemat Grażyna. Powieść litewska . Ze względu na miejsce powstania II i IV część Dziadów okre ‑ śla się mianem Dziadów wileńsko-kowieńskich (dla odróżnienia od III części – nazywanej Dziadami drezdeńskimi). Czas i miejsce akcji Akcja II cz. Dziadów rozgrywa się w przeddzień Zaduszek w cmentarnej kaplicy, gdzieś na terenie Litwy. Dokładny czas akcji nie jest określony, nie wiemy, który to rok. Bohaterowie Ludzie Guślarz – bohater drugoplanowy, przewodnik obrzędu, wzywa duchy na uroczystość dzia- dów i oferuje im pomoc. Potrafi także odsyłać dusze z powrotem w zaświaty. Nie udaje mu się to tylko z tajemniczym Widmem, które pojawia się pod koniec obrzędu. Gromada wieśniaków – bohater zbiorowy drugoplanowy, mieszkańcy wsi, którzy tłum- nie przybyli, by święcić starodawne święto dziadów. Chcą dowiedzieć się od duchów, jak postępować, by po śmierci iść do nieba. W zamian mają dla nich posiłek, modlitwę i są gotowi spełnić w miarę swoich możliwości ich wszelkie prośby. Duchy Józio i Rózia – duchy lekkie – bohaterowie główni, dwoje małych dzieci , które na zie- mi nie zaznały cierpienia. Za życia były bardzo szczęśliwe , żyły beztrosko w cieplarnia- nych warunkach, spełniano ich wszystkie zachcianki. Nie znały zmartwień , głodu, trudów codzienności, bólu i nieszczęścia. Winą dzieci jest więc zbytek słodyczy i nieznajomość prawdy istnienia. Za to spotyka je kara – nie mogą się dostać do nieba, dręczy je nuda i trwoga . Proszą gromadę o dwa ziarna gorczycy – namiastkę goryczy życia. Przed odejściem przekazują żywym przestrogę: Kto nie doznał goryczy ni razu, Ten nie dozna słodyczy w niebie. Widmo Złego Pana – duch ciężki – bohater główny, przychodzi do kaplicy o północy; zmarł trzy lata wcześniej, po śmierci cierpi okrutny głód i pragnienie; pozostał na ziemi, tam, gdzie krzywdził ludzi. Wie, że nie ma dla niego ocalenia, pragnie jednak zmniejszyć swoją mękę i prosi o odrobinę jedzenia i wody. Nie dostanie ich jednak, bo za życia nie miał lito ‑ ści i współczucia dla innych , nie nakarmił głodnych, a potrzebujących odpędził od swoich drzwi. O tym opowiadają towarzyszące mu ptaki – Kruk i Sowa. Są to dusze skrzywdzonych przez niego poddanych. Człowiek okrutny, bezlitosny, bez serca, nieczuły na cudze nieszczęścia, egoista łamią- cy podstawowe nakazy moralne. Widmo udziela zgromadzonym przestrogi: Kto nie był ni razu człowiekiem, Temu człowiek nic nie pomoże. Kruk – bohater epizodyczny, był kiedyś nędzarzem. Nie jadł nic od trzech dni, więc zakradł się do pańskiego sadu i zabrał kilka jabłek. Ogrodnik poszczuł go psami. Złapano nieszczęśni- ka, a pan, chcąc dać odstraszający przykład innym, skazał go na chłostę. Nie przeżył tej kary. Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście i t i Pewniak na teście Pewniak na teście