Opracowania lektur i wierszy - szkoła podstawowa - klasy 7-8

Wiersze 6 wroga kraj. Matka bolejąca nad losem swojego dziecka jest świadoma, że czeka na nie śmierć – może to być kula, która zabije syna, ale może to być także śmierć duchowa – „pęk- nięte serce” młodego patrioty. Autor zastosował w wierszu paralelizm składniowy . Trzy czterowersowe zwrotki mają nieregularne rymy, a także odmienną liczbę sylab w wersach. Rytm utworu kojarzy się z koły- sanką, jednak jego tematyka zupełnie nie pasuje do tego gatunku. Kontrastujące ze sobą obrazy młodości przedwojennej i tej naznaczonej wojną zmuszają do refleksji nad miniony- mi czasami. Autor wyraźnie sugeruje, co jest dobre, a co złe. Jasny synek stoi po właściwej stronie, jednak jest zmuszony używać czarnej broni , która niszczy jego młodość. Na wyobraź- nię odbiorcy działają też oryginalne epitety: żelazne łzy , ruda krew , bochen trwóg itp. Utwór powstał w latach 40. XX wieku, dlatego język jest zrozumiały dla współczesnego odbiorcy. Elegia o … [chłopcu polskim] wywołuje w czytelniku silne emocje. Obrazowość opisu przenosi nas do wojennych realiów, możemy niemal poczuć się świadkami monologu wygłaszanego przez matkę. Szczególnie wzrusza ostatni wers. Można też dopatrywać się tu osobistych doświadczeń autora, który zamiast realizować swoje młodzieńcze plany, musiał chwycić za broń. ZBIGNIEW HERBERT Biografia Żył w latach 1924–1998 – poeta, eseista i dramatopisarz. Ukończył studia prawnicze i ekonomiczne. Jego poezja ma charakter filozoficzno-intelektu- alny, nawiązuje do kultury starożytnej Grecji i Rzymu, dlatego określa się ją mianem neoklasycznej. Herbert był znany jako krytyk ustroju socjalistycz- nego w Polsce, nie brał udziału w oficjalnym życiu kulturalnym tego okre- su. Jako przykład filozoficznych cech jego poezji może służyć wykreowana przez niego postać Pana Cogito. Wydał m.in. tomiki poezji: Struna światła , Hermes, pies i gwiazda , Pan Cogito , Raport z oblę - żonego Miasta oraz głośny zbiór esejów Barbarzyńca w ogrodzie . DUSZA PANA COGITO Tematemwiersza jest charakterystyka duszy Pana Cogito i kwestia jego postawy wobec niej. Pan Cogito to bohater licznych wierszy Herberta, jego imię można tłumaczyć jako Pan Myślący, Człowiek Myślący. Jest to człowiek współczesny, który w tym wierszu zatracił poczucie własnej tożsamości. Podmiot liryczny wiersza nie został określony. Patrzy na duszę z perspektywy przeszło- ści i teraźniejszości. W przeszłości dusza zgodnie współistniała z człowiekiem aż do jego śmierci. Teraz wszystko się zmieniło. Opuszcza ciało Pana Cogito, kiedy jej się podoba. Nie czuje się z nim związana. Dzięki licznym przenośniom dusza została tu ukazana jako nie ‑ wierna i roztargniona towarzyszka życia Pana Cogito: opuszcza ciało / bez słowa pożegnania ; miesiące lata bawi / na innych kontynentach ; nie pisze listów . Osoba mówiąca z ironią i dystansemmówi o przeżyciach bohatera związanych z rozsta- niami i spotkaniami z duszą. Pan Cogito usiłuje wszelkimi siłami pokonać zazdrość. Stara się zrozumieć duszę, szuka argumentów, by ją usprawiedliwić, przeżywa prawdziwe męki. Roz- czula go i roztkliwia jej obraz – zapracowanej, zagonionej podróżniczki. Ironię spojrzenia na