Kompendium - język polski - szkoła podstawowa, klasy 4-8

233 NOTATKI Gramatyka  Fleksja – nauka o częściach mowy Przysłówek Każda czynność wykonywana jest w jakiś sposób, np.: czyta się – jak? – głośno , ładnie , wyraźnie ; bawić się można – jak? – dobrze , wesoło . Przysłówek może być wyrażony za pomocą wyrażenia przyimkowego, np.:  od nowa , z czasem , po omacku . Przysłówek to nazwa właściwości czynności lub stanu. Przysłówek jest nieodmienną czę- ścią mowy, odpowiada na pytania: jak? , np. ładnie , kiepsko ; gdzie? , np. blisko , daleko , wyso‑ ko , nisko , bokiem ; kiedy? , np.: dziś , wczoraj , pojutrze , zimą , poprzednio . Stopień Ta sama jakość czynności może występować w różnym natężeniu. Stąd wynika właściwość przysłówka – stopniowanie. Podobnie jak przymiotnik, przysłówek możemy stopniować na trzy sposoby. »» Pierwszy sposób polega na dodaniu do stopnia wyższego końcówki -ej, a do stopnia najwyższego przedrostka naj- i przyrostka -ej, np.: stopień równy: zimno stopień wyższy: zimni-ej stopień najwyższy: naj-zimni-ej »» Drugi sposób to stopniowanie nieregularne, które polega na całkowitej zmianie wyrazu w stopniu wyższym oraz dodaniu do niego końcówki -ej, a w stopniu najwyższym przedrostka naj- i przy‑ rostka -ej, np.: stopień równy: dobrze stopień wyższy: lepi‑ej stopień najwyższy: naj‑lepi‑ej »» Stopniowanie opisowe polega na dodaniu w stopniu wyższym przysłówka „bardziej”, a w stopniu najwyższym „najbardziej”, np.: stopień równy: słodko stopień wyższy: bardziej słodko stopień najwyższy: najbardziej słodko Pisownia „nie” z przysłówkami Pewną trudność może sprawiać ortografia przysłówków pisanych z przeczeniem „nie”. Ważne! Przysłówki, które pochodzą od przymiotnika, pisze się łącznie z „nie” jako wykładnikiem przeczenia, ale tylko w stopniu równym, np.: przysłówek: nieładnie , bo pochodzi on od przy- miotnika nieładny ; niedawno , bo pochodzi on od przymiotnika niedawny , ale: »» stopień równy + przeczenie: nieszybko , nieblisko ; »» stopień wyższy + przeczenie: nie szybciej , nie bliżej ; »» stopień najwyższy + przeczenie: nie najszybciej , nie najbliżej . Taką pisownię zachowujemy bez względu na to, jaką funkcję przysłówek pełni w zdaniu. Podsumowanie »» Przysłówek to nazwa właściwości czynności. Jest to nieodmienna część mowy, o którą pytamy: jak? gdzie? kiedy? »» Możliwe jest tylko stopniowanie przysłówków w sposób zwykły, nieregularny i opisowy.