Repetytorium maturzysty - język polski
MŁODA POLSKA NAZWA I CZAS TRWANIA EPOKI Młodą Polską nazywamy epokę literacką trwającą od ostatniego dziesięciolecia XIX w. do końca I wojny światowej. Nazwa została wzięta od ukazującego się w 1898 r. w krakow- skim „Życiu” cyklu artykułów Artura Górskiego, zatytułowanych właśnie Młoda Polska . Utworzono ją przez analogię do podobnych ruchów artystyczno-ideowych, jakie w tym czasie przetoczyły się przez niemalże całą Europę: Młode Niemcy, Młoda Skandynawia itd. Przymiotnik „młoda” miał być określeniem grup twórców, którzy właśnie zaczęli wywierać znaczący wpływ na kształtowanie się prądów ideowych epoki i którzy chcieli w ten sposób odróżnić się od „starych”, czyli spadkobierców ideałów pozytywizmu. W Europie na określenie nowych prądów przyjęto kilka terminów: modernizm, który oznacza sztukę nowoczesną, wszelkie przejawy artystycznego nowatorstwa, zerwanie z tra- dycją i poszukiwanie nowych dróg wyrazu; impresjonizm, używany w odniesieniu do tego, co subiektywne, ulotne, oparte na chwilowym wrażeniu, nastrojowe; symbolizm, stosowany na określenie artystycznych przekazów tego, co tajemnicze, przekazów, które charaktery- zuje sugestywność, niejasność; neoromantyzm, nazwa sugerująca romantyczny rodowód nowych prądów (artysta-kapłan sztuki, odwołania do duchowości i mistycyzmu, symbolizm, fantastyka, powrót do tematyki narodowowyzwoleńczej – widoczne w takich utworach, jak Wesele S. Wyspiańskiego, Wierna rzeka S. Żeromskiego czy wiersze J. Kasprowicza); deka- dentyzm stosowany w odniesieniu do pesymistycznych nastrojów schyłku stulecia. Polskim manifestem ideowym sztuki młodopolskiej był artykuł Confiteor Stanisława Przybyszewskiego, opublikowany w 1899 r. Według niego artysta młodopolski powinien posiadać status kapłana sztuki, a sama sztuka ma pozostawać niezaangażowana społecznie ani politycznie. Koniec XIX w. był czasem bardzo gwałtownych zmian społecznych i postępującej demokratyzacji życia. Coraz mniejsze znaczenie miało pochodzenie społeczne, zamiast nich o miejscu człowieka w społeczeństwie decydowało wykształcenie i status majątkowy. Urbanizacja spowodowała, że przedstawiciele różnych warstw społecznych mieszkali koło siebie i mieli ze sobą coraz większy kontakt, zacierały się różnice, m.in. w ubiorze, sposo- bie spędzania wolnego czasu. Dostęp do edukacji był coraz szerszy, kształtowała się kultura Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy NzE1NzM2