Repetytorium maturzysty - wiedza o społeczeństwie

123 PATOLOGIE DEMOKRACJI SKARGA KONSTYTUCYJNA Konstytucja polska zapewnia każdemu obywatelowi możliwość zwrócenia się z tzw. skar‑ gą konstytucyjną, jeśli jego prawa lub wolności zostały naruszone. Ma on wówczas prawo wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał sprawdza zgodność z konstytucją danej ustawy lub aktu normatywnego, na podstawie którego dane orzeczenie łamiące wolno‑ ści i prawa zostało wydane. Może on orzec o niezgodności danego aktu bądź ustawy z kon‑ stytucją. Możliwość złożenia skargi konstytucyjnej nie przysługuje cudzoziemcom, którzy posiadają na podstawie polskiego prawa statut uchodźcy lub uzyskali azyl. Pamiętać należy o tym, że przysługuje nam skarga do Trybunału Konstytucyjnego jeżeli doznaliśmy szkody na podstawie naszym zdaniem niekonstytucyjnego prawa. PATOLOGIE DEMOKRACJI Biurokracja – nadmierne podporządkowanie danej dziedziny życia procedurom administracyjnym. Zmierza do sformalizowania bardzo wielu działań w stopniu większym od umożliwiającego prawidłowe funkcjonowanie. Efektem tego jest powstanie dużej ilości przepisów prawa, które niejednokrotnie wza‑ jemnie się wykluczają bądź ich interpretacja przysparza wielu trudności uczestnikom życia społecznego. Centralizacja – nadmierne skupienie władzy w jednym, centralnym ośrodku, powodujące brak moż‑ liwości wpływania władz lokalnych na proces decyzyjny, a co za tym idzie zmniejszenie bądź zanie‑ chanie działań na obszarach peryferyjnych. W Polsce miało miejsce w okresie tzw. Polskiej Republiki Ludowej, czyli do 1989 r. Korupcja – wykorzystywanie pełnionej funkcji publicznej do uzyskania tą drogą własnej korzyści majątkowej w zamian za przychylną decyzję, działanie bądź przyspieszenie tego działania, które bez osiągnięcia korzyści majątkowej nie miałoby miejsca. O korupcji można mówić jedynie w przypad‑ ku, kiedy osobą korumpowaną jest urzędnik państwowy. Przykładowo szef prywatnej firmy przyj‑ mujący korzyść majątkową w zamian za podjęcie jakieś decyzji nie popełnia przestępstwa korupcji. W procederze korupcji udział biorą dwie strony: • korumpowana – osoba bądź grupa osób, która oczekuje korzyści majątkowych w za‑ mian za działanie najczęściej leżące w kręgu jej obowiązków • korumpująca – osoba bądź grupa osób składająca propozycję korupcyjną osobie peł‑ niącej funkcje publiczne. Partykularyzm (łac. particularis – oddzielny) – działanie ośrodka władzy zmierzające do odcięcia się od całości społeczeństwa. Wówczas jedynym celem działania władzy jest osiągnięcie własnych ko‑ rzyści materialnych lub pozamaterialnych. W tej sytuacji nie zostaje uwzględniony interes narodowy i społeczny, co skutkuje brakiem harmonijnego rozwoju i uprzywilejowaniem jednego regionu kraju lub jednej, najczęściej niewielkiej grupy społecznej dbającej jedynie o własne interesy.