Repetytorium - szkoła podstawowa. Biologia

Oddychanie Bakterie mogą oddychać tlenowo lub beztlenowo; ciekawym przykładem są bakte- rie, które mogą w zależności od warunków wykorzystywać pierwszy lub drugi sposób oddychania. Jeżeli w otoczeniu jest dużo tlenu, wykorzystują go w procesie pozyskiwania energii, jeżeli ilość jest niewystarczająca, mogą oddychać beztlenowo (proces fermenta- cji) . Cecha ta pozwala im na zasiedlanie wielu różnych obszarów. Człowiek wykorzystuje proces fermentacji do produkcji między innymi ogórków, kapusty kiszonej, octu winnego. W trakcie tego procesu powstaje związek chemiczny – kwas mlekowy, który zapobiega rozwojowi bakterii gnilnych, a tym samym przedłuża przydatność produktów do spoży- cia. Jeżeli chcemy uchronić produkty spożywcze przed bakteriami gnilnymi i fermenta- cyjnymi, stosujemy proces zwany pasteryzacją, polegający na poddawaniu produktów działaniu wysokiej temperatury. Wszystkie niekorzystne drobnoustroje zostają w ten sposób zabite. Rozmnażanie Dla zapewnienia sobie ciągłości istnienia na Ziemi bakterie muszą się rozmnażać. Zazwyczaj rozmnażają się bezpłciowo poprzez podział komórki (następuje podział mate- riału genetycznego, a następnie tworzy się błona, która stopniowo rozdziela komórkę na dwie równe, niezależne od siebie części). Ten sposób rozmnażania powoduje, że bakte- rie w korzystnych warunkach mogą się dzielić nawet co 20 minut i ich ilość rośnie w spo- sób niewyobrażalny w tak krótkim czasie. Komórki bakterii po podziale są identyczne, niczym się nie różnią, dlatego aby zwiększyć różnorodność, mogą od czasu do czasu wyko- rzystywać proces płciowy zwany koniugacją, kiedy to dwie bakterie łączą się za pomocą specjalnych wypustek – fimbrii i wymieniają się między sobą krótkimi fragmentami materiału genetycznego – plazmidami. W ten sposób u bakterii mogą pojawiać się nowe cechy, nie zawsze korzystne dla człowieka. W procesie tym bakterie mogą nabyć oporność na antybiotyki, przestają być wrażliwe na ich działanie. bakteria A bakteria B mostek cytoplazmatyczny plazmidy genofor c c Proces koniugacji u bakterii Proces płciowy różni się od rozmnażania płciowego. W wyniku procesu płciowego (w przeciwieństwie do rozmnażania) nie powstaje nowy osobnik potomny. W momencie pogorszenia warunków środowiska niektóre bakterie mogą przekształ- cić się w  przetrwalniki i w tej postaci przeżyć bardzo długie lata. Kiedy warunki stają się na powrót korzystne, przetrwalnik może odtworzyć w pełni sprawnie funkcjonującą komórkę bakteryjną. Pewniak na teście Różnorodność życia 58