Repetytorium - szkoła podstawowa. Język polski, kl. 4-6

Charakterystyka postaci Zapamiętaj! Charakterystyka – dłuższa forma wypowiedzi, w której zostaje zaprezen‑ towana i opisana dana postać; w szkole najczęściej postać literacka. Nie jest formą jednorodną, może zawierać elementy opisu i opowiadania. Charakte‑ rystyka powinna przedstawić postać, opisać jej najważniejsze cechy oraz je zinterpretować, budując spójny portret postaci. Charakterystyka postaci jest formą, która może nastręczać pewne trudności. Tym ra‑ zem wynika to z faktu, iż człowiek jest istotą raczej skomplikowaną i niedającą się do koń‑ ca „odczytać”. Stąd konieczność wyważania opinii i unikania pochopnych sądów. Cha‑ rakterystyka szkolna tylko pozornie może być charakterystyką pełną, w odróżnieniu od „literackiej”, w której pisarz ma do dyspozycji różnorodność sytuacji z bohaterem, wie‑ lość osób mówiących na jego temat, możliwość kontrolowania jego rozlicznych zachowań, postaw, wypowiedzianych słów itd. Aby opanować i tę formę wypowiedzi, warto zacząć od określeń postaci, które może przyjdzie nam kiedyś charakteryzować. Mogą to być postacie różnego typu: pozytywne, negatywne, banalne, fascynujące, niezwykłe, niespotykane, fantastyczne, pełne życia, od‑ rażające, groteskowe, zaskakujące, komiczne, tragiczne, autentyczne itd. Jak widać, już same te określenia wskazują na „inność” (indywidualność) każdej z nich. Indywidualiza- cja w charakterystyce postaci jest rzeczą bardzo ważną i stanowi podstawowy jej skład- nik, o czym możesz się przekonać, konstruując plan swojego wypracowania. Jego wersje mogą być różne. Charakterystyka musi być przede wszystkim interesująca – powinna umożliwiać od‑ biorcy żywe i plastyczne wyobrażenie sobie opisywanej postaci. Aby napisać taki tekst, musisz zacząć od przemyślenia, jakie skojarzenia budzi w Tobie ta osoba – mogą one być różne: żywego człowieka możesz lubić albo nie lubić, bohater literacki może być według Ciebie ciekawy, nudny, godny naśladowania lub taki, którego wolałbyś naprawdę nie spo‑ tkać. Opisywana postać może budzić w Tobie sympatię, niechęć, podziw, zdenerwowa‑ nie, rozczulenie itp. Przemyśl swój stosunek do niej – od niego zależy sposób, w jaki na‑ piszesz pracę. Chcąc dać pełny i ciekawy obraz jakiejś postaci, nie można ograniczać się do wylicza- nia cech. Należy je umiejętnie wbudować w całość wypowiedzi, a w przypadku cech cha‑ rakteru, usposobienia czy umysłu koniecznie umotywować je, odnosząc się do konkret- nych sytuacji i wydarzeń z jej życia. Charakterystyka powinna zawierać: przedstawienie postaci (imię, nazwisko, pochodzenie, zawód lub zajęcie), wygląd zewnętrzny, cechy charakteru i usposobienia, zainteresowania, poglądy, stosunek do innych, do otoczenia, ocenę postaci. 355 Jak napis ać…