Vademecum matura - język polski

Średniowiecze nazwa i czas trwania epoki Polski termin „średniowiecze” pochodzi od łacińskich określeń medium aevum – „wiek średni”, media tempora – „średnie czasy”. Nazwa powstała dopiero w wieku XVII, najpierw w języku łacińskim: medium aevum (choć pojawiała się już wśród renesansowych humani- stów) i stanowiła wyraźną sugestię, że chodzi o epokę, która oddzielała doskonałą Starożyt- ność (Antyk) od doskonałego Renesansu, a więc odrodzenia ideałów klasycznych. Średniowiecze w Europie trwało ponad 10 wieków, ok. 1100 lat. Za początek epoki uznaje się rok 476, czyli upadek cesarstwa zachodniorzymskiego (zdobycie Rzymu przez wojska germańskie najemnego wodza Odoakera), a za koniec odkrycie Ameryki przez Krzysz- tofa Kolumba (1492) lub zdobycie Konstantynopola przez Turków (1453). Średniowiecze w Polsce trwało 5 wieków. Przyjmuje się, że w Polsce średniowiecze rozpoczyna się w 966 r. (chrzest Polski), a kończy podobnie jak w całej Europie. Ważnym źródłem informacji o pol- skim średniowieczu są kroniki historyczne, pisane przez polskich kronikarzy (Gall Anonim, Wincenty Kadłubek, Janko z Czarnkowa, Jan Długosz). cechy światopoglądu epoki teocentryzm – ideologia średniowieczna, której istotą było podporządkowanie wszelkich ziemskich spraw Bogu. W centrum zainteresowań naukowych i filozoficznych, poszukiwań i działań człowieka stał Bóg i wszystko, co z nim związane. hierarchiczność – przekonanie, że cały byt ma pewną uporządkowaną strukturę, opartą na wyż- szości jednych elementów nad innymi. Pogląd ten dotyczy struktury bytu w ogóle – tzw. „drabina bytów” św. Tomasza z Akwinu, porządku społecznego – struktura feudalna, hierarchii nauk świec- kich, tzw. sztuk wyzwolonych (etap pierwszy – trivium: gramatyka, retoryka, dialektyka; etap drugi – quadrivium: arytmetyka, geometria, astronomia, muzyka). Na wyższym poziomie nauczano teo- logii (w średniowieczu – królowa nauk). Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście 63