Vademecum matura - język polski
Wesele 297 Kierunki te można łącznie określić jako awangardowe – awangarda (z fr. avant-garde – straż przednia), wszystkie je łączył bunt wobec tradycji i szukanie nowych, eksperymental- nych rozwiązań artystycznych. grupy literackie w Polsce • Ekspresjoniści – twórcy skupieni wokół czasopisma „Zdrój” wydawanego w latach 1917– 1922 przez poetę i malarza Jerzego Hulewicza. Artyści: Jan Kasprowicz, Stanisław Przybyszewski, Jarosław Iwaszkiewicz, Emil Zegadło- wicz, Kazimierz Wierzyński, Jerzy Wittlin. Założenia: sztuka wyrazem osobowości artysty, sięganie po motywy folklorystyczne, na- wiązania do twórczości ludowej. • Skamander – grupa poetów skupionych wokół czasopisma „Skamander” (miesięcznik li- teracki) wychodzącego w Warszawie w latach 1920–1927 i 1935–1939 oraz „Wiadomości Literackich” (tygodnik ukazujący się w latach 1924–1939). Spotykali się w kawiarni „Pod Pikadorem”. Swą nazwę (antycznej rzeki opływającej Troję) zaczerpnęli z fragmentu sztuki Akropolis Stanisława Wyspiańskiego: „... Skamander połyska świetlaną błyszcząc się falą...” . Wcześniej poeci wchodzący w skład grupy wydawali czasopismo studenckie „Pro arte et studio”, a w 1918 r., na fali entuzjazmu i radości z odzyskanej niepodległości, założyli ka- baret artystyczny „Pod Pikadorem”. Artyści: Trzon grupy stanowili: Julian Tuwim, Jan Lechoń, Antoni Słonimski, Kazimierz Wierzyński, Jarosław Iwaszkiewicz. Z kręgu Skamandra wywodzi się poezja M. Pawlikow skiej‑Jasnorzewskiej, J. Lieberta, K. Iłłakowiczówny, M. Jastruna. Założenia: Skamandryci byli grupą bezprogramową, stronili od jednoznacznego okre- ślenia się artystyczno‑ideowego. Ich poezja ewoluowała przez okres całego dwudziestole- cia. Cechy poezji: poetyka codzienności, stosowanie języka potocznego (prozaizmy – obni- żenie tonu liryki), humor i absurd, świadome nawiązywanie do dziedzictwa kulturalnego. • Futuryści – grupa programowa utworzona niemal równocześnie ze Skamandrem. Okres głównych wystąpień futurystów przypadł na lata 1919–1921. Odrzucali przeszłość, trady- cję, kulturę, promowali nowoczesność i postęp, posługiwali się celową prowokacją, szoko- waniem, zaskakiwaniem odbiorcy (odrzucali np. zasady ortograficzne w pisowni). Swoje poglądy wyrażali przede wszystkim w manifestach, publikacjach, „jednodniufkach” , wresz- cie wierszach (1920 r. pierwszy almanach poezji futurystycznej Gga , 1921 Manifesty futu‑ ryzmu polskiego , 1922 r. Nuż w bżuhu ). Ulubioną formą przekazu i manifestacji założeń idei futurystycznych były spotkania z publicznością, które przybierały formę happeningów. Artyści: w Krakowie: Tytus Czyżewski, Bruno Jasieński, Stanisław Młodożeniec, skupieni w klubach „Katarynka” i „Gałka Muszkatołowa”; w Warszawie: Anatol Stern i Aleksan- der Wat. Założenia: burzenie wszelkich przejawów logiki; rezygnacja z zasad gramatyki, inter- punkcji, ortografii; stosowanie pisowni fonetycznej, zestawienia dźwiękowe; prowokacyj‑ ny charakter sztuki, mającej zaskakiwać, szokować. • Awangarda Krakowska, tzw. pierwsza awangarda – grupa programowa, którą tworzyli artyści współpracujący z czasopismem „Zwrotnica” założonym w 1922 r. w Krakowie przez Tadeusza Peipera, wychodzącym w latach 1922–1923 i 1926–1927. Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście Pewniak na teście
Made with FlippingBook
RkJQdWJsaXNoZXIy NzE1NzM2